José Manuel Díaz, Responsable do Produción e Desenvolvemento Vexetal de Delagro Hai anos que poñen a proba ás empresas. E logo hai anos como leste. As tensións xeopolíticas volveron a tensionar ao máximo a cadea de valor dos fertilizantes, como xa ocorreu en 2022 coa guerra de Ucraína. A iso sumouse unha climatoloxía especialmente complicada, con choivas persistentes que comprimiron a campaña nunha fiestra de tempo mínima. Nese escenario, a fábrica de Delagro nas Pontes non só respondeu: bateu todas as súas marcas. «Grazas a unha excelente labor de compras puidemos garantir a subministración aos nosos socios e clientes nun momento no que o mercado estaba realmente tensionado», explica José Manuel Díaz, Responsable do Produción e Desenvolvemento Vexetal de Delagro. «Ese é o noso compromiso e a nosa razón de ser: que ao gandeiro e ao agricultor nunca lles falte o produto que necesitan, cando o necesitan».

Fórmulas a medida con tempo de resposta garantido

A planta das Pontes é moito máis que unha fábrica de fertilizantes. É un centro de produción flexible no que se elaboran fórmulas a medida cun tempo máximo de resposta desde a entrada do pedido, e no que se envasan produtos para dez marcas diferentes: marcas propias de Delagro, marcas doutros fabricantes que confían nas súas instalacións e maquilas para distribuidores.

Récord histórico de produción mensual en abril.

Todo iso baixo un proceso completamente automatizado que garante que cada mestura saia perfecta, incluídas as máis esixentes: aquelas que incorporan microorganismos. «Traballar con mesturas aditivadas con microorganismos require un nivel de precisión e control que moi poucas plantas poden ofrecer», sinala Díaz. «O noso sistema de envasado é punteiro a nivel tecnolóxico, e seguirá mellorando nos próximos anos para adaptarse ás novas normativas, que implicarán o uso de abonos cada vez máis sostibles». Planta de Delagro nas Pontes

Unha campaña comprimida... e unha marca histórica

As choivas desta campaña obrigaron a concentrar o traballo de todo un ano en apenas unhas semanas: máis do 80% da produción anual concentrouse entre marzo e abril, o que levou á fábrica para traballar a dúas quendas, seis días á semana. E non é un traballo calquera. A complexidade do proceso de envasado permite realizar entre 14 e 16 referencias distintas nun só día. Cada cambio de referencia implica limpar coidadosamente as máquinas para evitar contaminacións, recalibrarlas e realizar o correspondente cambio de sacos. Precisión industrial en estado puro.

 Máis de 1000 camiones cargados en pouco máis de dous meses, cunha marca de carga de 40 camiones nun só día.

«Para dar saída a ese volume de produto, a loxística ten que operar de forma impecable, como un reloxo suízo que non admite fallos», afirma o responsable. «Cada minuto conta, e o noso equipo sábeo».

O verdadeiro motor: as persoas

Detrás de cada tonelada producida e de cada camión cargado hai algo que ningunha máquina pode substituír. «Nada disto sería posible sen a coordinación de todo un equipo: os operarios de fábrica, que son a clave deste proceso, o persoal administrativo, a loxística e o departamento de compras», subliña Jose Manuel Díaz. «A tecnoloxía é fundamental, pero o que marca a diferenza son as persoas. Elas son as que converten un ano complicadísimo no mellor ano da historia desta fábrica».

Tempo medio de carga de 50 minutos desde que o camión entra nas instalacións ata que sae.

Ese é, en definitiva, o selo da fábrica das Pontes: tecnoloxía punteira, procesos impecables e un equipo humano comprometido. A combinación que explica por que Delagro é, campaña tras campaña, a empresa de referencia do sector.  

Nunha explotación gandeira cada decisión conta, e este ano a sementeira das pradeiras cobra aínda máis importancia. A seca está a afectar de forma importante ao desenvolvemento e á produción do millo, reducindo as previsións de forraxe dispoñible para os próximos meses. Ante este escenario, contar cunha pradería produtiva e ben implantada pode ser clave para compensar parte desa perda, asegurar alimento suficiente para o gando e manter a estabilidade da ración. Unha boa sementeira permite aumentar a autonomía forraxeira da explotación, reducir a dependencia de compras externas e dispoñer dunha forraxe de calidade producida na explotación. Pola contra, unha mala implantación pode agravar a falta de alimento e traducirse en maiores custos nun ano especialmente complicado.

“Unha pradeira ben implantada non é só un recurso máis: é a base da sustentabilidade da explotación”, explica Laura Vázquez, Técnica de Produción Vexetal de Delagro. “O noso traballo no campo demóstranos que cando se aplican prácticas sinxelas, pero ben planificadas, a diferenza en produción e rendibilidade é enorme”.

Preparar ben o terreo: a base de todo

O primeiro erro que cometen moitas explotacións é non darlle ao solo a importancia que merece. De pouco serve investir en boa semente se o terreo non está ben preparado. En Galicia, un dos problemas máis habituais é a acidez. Se non corrixes o pH a tempo, esquécete de que os trevos se implanten e persistan. E iso non é un detalle menor: sen trevo perdes proteína na dieta do gando.

Unha análise do solo é barata e dáche a información clave: pH, niveis de fósforo, potasio e a necesidade real de encalar. “É un paso que algúns gandeiros aínda pasan por alto, pero é clave”, apunta Laura Vázquez. “Se o solo non está equilibrado, todo o esforzo posterior pérdese. Corrixir o pH un ano antes da sementeira é un seguro de vida para a pradeira”.

Neste sentido, contar con produtos como Blue Land, a calcaria con bacterias desenvolvida por Delagro, supón unha vantaxe. Non só corrixe a acidez do chan, senón que mellora a actividade biolóxica e acelera a recuperación da fertilidade. “Con Blue Land conseguimos unha corrección máis eficaz e un solo vivo, preparado para que a semente exprese todo o seu potencial”, engade Laura Vázquez.

A semente: non todo vale

En demasiadas zonas de Galicia segue sendo habitual recorrer á chamada “semente de casa”, gardada de colleitas anteriores e sen certificar. A primeira ollada pode parecer un aforro, pero na práctica adoita saír moi caro. Esa semente non garante nin pureza, nin xerminación, nin sanidade. A miúdo, ademais de gramíneas, introduces malas herbas ou pragas que comprometen a pradería desde o primeiro día.

“Cando un gandeiro dime que usou semente de casa, sei que probablemente terá que gastar máis despois en corrixir problemas”, explica Laura Vázquez. “Por iso insistimos na importancia de utilizar mesturas certificadas como Grass Go de Delagro. Están deseñadas para asegurar xerminación, persistencia e adaptación ao noso clima. É pagar por tranquilidade e por quilos de forraxe asegurados”.

O calendario manda

Outro aspecto que non se pode deixar ao azar é a data de sementeira. Atrasarse unha soa semana no outono pode supoñer ata un 15% menos de produción total. E se falamos de sementeiras en novembro ou decembro, as perdas poden chegar ao 50%.

Isto ten consecuencias moi claras: menos forraxe na primavera, menos cortes de calidade e máis necesidade de comprar insumos. A clave está en organizarse con tempo: revisar a maquinaria, planificar o abonado e o xurro, e definir que mestura é máis adecuada segundo a data real de sementeira.

“O calendario é un factor decisivo”, subliña Laura Vázquez. “Un erro de poucos días tradúcese en semanas de atraso no aproveitamento. Vémolo cada campaña: quen se adianta e planifican, conseguen máis quilos e mellor calidade de forraxe”.

O xurro: un valioso recurso

Durante anos o xurro viuse máis como un problema que como un aliado. Con todo, ben xestionado é un fertilizante natural de gran valor. Aplicado xusto antes do labor de bancada ou fresado, achega nitróxeno, potasio e materia orgánica, reducindo a necesidade de fertilizantes minerais.

Hoxe existen produtos como Blue Cycle, que melloran o poder fertilizante do xurro, reducen os cheiros e aumentan a eficacia da súa aplicación. “O xurro é un recurso estratéxico que temos na granxa”, comenta Laura Vázquez. “Con tecnoloxías como Blue Cycle conseguimos que non só sexa máis fácil de aplicar, senón que realmente achegue máis valor á pradeira. Nun contexto de fertilizantes caros, esta é unha oportunidade que non se pode deixar pasar”.

Erros que custan produción

Na práctica do día a día, hai erros que se repiten e que acaban saíndo moi caros. Sementar en seco ou demasiado profundo é un deles. Outro, non calibrar ben a sementadora ou non dar un pase de rolo tras a sementeira. Tamén é frecuente ver como a maquinaria pesada compacta o chan, limitando o desenvolvemento radicular da pradeira desde o inicio.

E quizá o fallo máis común: non vixiar a pradeira o primeiros vinte días. É nese momento cando se detectan problemas de xerminación, ataques de aves ou fungos. Non actuar rápido nesas primeiras semanas significa perder densidade, homoxeneidade e, en definitiva, quilos de forraxe.

Pradeira an primeiro corte. Fotgo: Agraria Comarcal de Ordes

“No noso traballo de campo comprobamos que moitos dos fracasos veñen de descoidos básicos”, comenta Laura Vázquez. “Son detalles que se poden corrixir cun pouco de planificación e seguimento, pero se se pasan por alto, pérdese moito diñeiro en produción”.

Delagro, un aliado no campo

Cada explotación é diferente, e cada parcela ten as súas particularidades. Por iso, contar cun socio de confianza é fundamental. En Delagro poñemos ao dispor das gandeiros ferramentas e produtos pensados para maximizar o rendemento das pradeiras.

As mesturas Grass Go son un exemplo claro: deseñadas para achegar persistencia, calidade e adaptación a distintos usos, xa sexa corte, pastoreo ou aproveitamento mixto. A isto súmase unha ampla gama de fertilizantes e emendas que permiten axustar o abonado ás necesidades reais de cada solo.

Ademais, a ferramenta dixital Ferplan axuda a planificar sementeiras, abonados e producións, achegando seguridade e anticipación ás decisións. “Con Ferplan os gandeiros poden simular diferentes escenarios e adiantarse aos problemas”, sinala Laura Vázquez. “É como ter un mapa que che guía na xestión da pradería”.

Detrás de todo iso está o asesoramento técnico próximo, con profesionais que coñecen a realidade do campo galego e acompañan ao gandeiro en cada paso. “O noso compromiso é estar no campo, á beira do socio, axudando a que cada decisión some produtividade e sustentabilidade”, conclúe Laura Vázquez.

Sementar con cabeza para cultivar con tranquilidade

Ao final, investir en praderías é investir na estabilidade da explotación. Unha pradería ben implantada achega máis leite, máis carne e máis marxe económica. Reduce a dependencia de insumos externos, fortalece a sustentabilidade e permite mirar ao futuro con maior tranquilidade.

Sementar con cabeza significa preparar o solo, elixir semente certificada, axustar o calendario, aproveitar o xurro e evitar erros que restan produción. Significa tamén apoiarse nun socio como Delagro, que achega sementes, fertilizantes, tecnoloxía e asesoramento.

Porque unha pradería non é só herba: é o piar da alimentación do gando e da rendibilidade da granxa. E cando se fai ben, os resultados nótanse no peto e na tranquilidade do día a día.

Pradera en segundo corte. Foto: Agraria Comarcal de Ordes

Fotografía: Julián Rus O pasado mes de maio, a cooperativa de segundo grao Delagro celebrou a súa Asemblea Xeral cunha mensaxe clara: o exercicio pechouse cuns resultados históricos, a base social sae reforzada e o proxecto entra nunha nova fase. Pero o seu presidente, Jesús López Díaz, prefire non deterse demasiado no balance. “Os resultados son importantes, claro, e estamos moi satisfeitos. Pero o verdadeiramente relevante non é o que fixemos, senón para que nos prepara: Delagro está hoxe máis forte ca nunca para afrontar o que vén”, afirma. Unha nova etapa para un proxecto de máis de dúas décadas O que vén, segundo o presidente, non é pouca cousa. O sector agrogandoeiro atópase ante un punto de inflexión: novas normativas e esixencias ambientais, a transición cara a insumos máis sustentables, a dixitalización das explotacións, a concentración da oferta e unha volatilidade dos mercados que deixou de ser a excepción para converterse na norma. “Os vindeiros anos van traer cambios de calado. Quen non se prepare para eles, sufriraos; quen se anticipe, lideraraos. E en Delagro fixemos os deberes”, sinala López.

Quen non se prepare para os cambios sufriraos. Quen se anticipe lideraraos

Esa preparación ten nome propio: a nova estrutura de Delagro. A organización culminou unha etapa de reordenación interna que reforzou a súa gobernanza, cun Consello Reitor unido e centrado nas cuestións estratéxicas, e un equipo directivo consolidado. Delagro conta xa cunha fábrica propia e un centro loxístico e de distribución de primeiro nivel “Hoxe temos unha estrutura pensada para o futuro, un Consello cohesionado, un equipo directivo comprometido e unha folla de ruta clara. Esa é a mellor garantía de que Delagro estará á altura do que o sector lle vai esixir”, subliña o presidente. Non é un matiz menor nunha organización que naceu hai máis de dúas décadas e que sufriu unha gran transformación nos últimos anos. “Delagro xa non se pode explicar só como unha central de compras. Somos un proxecto cooperativo común: un distribuidor integral cuns servizos técnicos de primeiro nivel e en constante evolución, que achega solucións reais e prácticas ao gandeiro e agricultor así como un gran posicionamento no mercado ás cooperativas socias”, explica López. Un actor de referencia no sector As cifras avalan esa definición. O volume de negocio alcanza os 270 millóns de euros, emprega máis de 60 persoas e opera nunha área que se estende desde Navarra ata a metade de Portugal, cunha fábrica propia e un centro loxístico e de distribución de primeiro nivel. As instalacións de Delagro son das máis punteiras no sector Pero para o seu presidente, a verdadeira dimensión de Delagro non está nos números, senón no que representa. “Detrás de cada cooperativa socia hai gandoeiros e agricultores que precisan ter a tranquilidade de que o produto que necesitan vai chegar e no momento xusto e nas mellores condicións de mercado. Ese é o noso papel no sector: ser a estrutura que fai posible que os nosos socios e clientes poidan competir independentemente do seu tamaño.”

O noso papel é ser a estrutura que fai que socios e clientes poidan competir independentemente do seu tamaño

Un papel, insiste, que transcende o comercial. “O cooperativismo é a resposta estratéxica do noso medio rural a un mercado cada vez máis concentrado. Delagro existe para que ningunha cooperativa, por pequena que sexa, quede soa ante ese escenario. A unión foi sempre a nosa maior fortaleza, e seguirá séndoo.” A proba: un ano complexo resolto en tempo e forma Se algo pon a proba ese discurso é a pasada campaña. As tensións xeopolíticas volveron tensionar a cadea de valor dos fertilizantes, como xa ocorrera en 2022, e unha climatoloxía especialmente adversa comprimiu a campaña nuna ventá de tempo mínima: máis do 80 % da produción anual da fábrica das Pontes concentrouse en apenas dous meses. Nese contexto, Delagro non só garantiu a subministración aos seus socios e clientes: fíxoo en tempo e forma, e batendo os seus propios rexistros. A planta alcanzou en abril o seu récord histórico de produción mensual e chegou a cargar máis de 1000 camións en pouco máis de dous meses.

A planta das Pontes foi capaz de concentrar en apenas dous meses o 80% da produción anual

“Cando o mercado se tensiona é cando se ve o verdadeiro valor de Delagro. Este ano, cando máis difícil era conseguir produto e máis comprimida viña a campaña, Delagro estivo aí. E iso non é casualidade: é o resultado dunha excelente labor dun equipo humano extraordinario”, destaca López. Mirando ao futuro: Novas inversións na fábrica das Pontes No Consello celebrado o pasado 22 de xuño de 2026 aprobouse unha nova inversión destinada a meirande reforzo da capacidade produtiva, tecnolóxica e de innovación da fábrica de fertilizantes de DELAGRO. A fábrica de As Pontes converteuse nun referente en canto a produción A actuación contempla a creación dunha liña específica para a fabricación de produtos aditivados, así como a modernización do sistema de control das fabricacións mediante a incorporación dun novo software, que permitirá mellorar a eficiencia dos procesos, meirande garantía de trazabilidade e asegurar unha maior repetibilidade e homoxeneidade na produción. “Temos os mimbres: un proxecto sólido, unha estrutura preparada e máis de dúas décadas de confianza construída entre todos. Esa confianza é o noso activo máis valioso”, conclúe Jesús López.

Traballamos para perfeccionar a capacidade produtiva, tecnolóxica e de innovación

Así mesmo, o Consello aprobou dotar dunha estrutura e financiamento específico ás actividades de I+D vinculadas á gama BLUE e ao desenvolvemento de novos produtos. Esta inversión permitirá avanzar de forma ordenada na realización de ensaios, a validación agronómica, os procesos de homologación e a xeración de evidencias técnicas que acrediten a eficacia e o valor destas solucións.

DELAGRO celebrou hoxe a súa Asemblea Xeral anual nun acto no Hotel Spa Attica21 de Vilalba (Lugo), coa participación de representantes das cooperativas socias. No encontro presentáronse as contas e a Memoria de Actividades de 2025, un ano que a organización pechou con 271 millóns de euros de volume de negocio. A Asemblea serviu tamén para poñer o foco no papel de DELAGRO ante un mercado cada vez máis esixente. En 2025, a organización centrou boa parte da súa actividade en asegurar subministracións, mellorar as condicións de compra e achegar apoio técnico a agricultores e gandeiros, nun momento no que as cooperativas necesitan planificar máis e reducir ao mínimo a improvisación. O presidente do Consello Reitor, Jesús López Díaz, resumiu esa realidade durante a súa intervención. “As explotacións traballan con mercados cambiantes, novas esixencias normativas e custos difíciles de prever. Ante esta realidade, a cooperación xa non é unha opción. É unha necesidade”, afirmou. Unha das novidades máis relevantes do exercicio foi a reorganización das áreas de negocio, coa creación da Unidade de Subministracións e Puntos de Venda e a Unidade de Produción e Desenvolvemento Vexetal. Esta última agrupa fertilización, sementes, fitosanitarios, ensilaxe, I+D agronómico e desenvolvemento técnico aplicado. Para Martín Díaz Álvarez, xerente de DELAGRO, este cambio permite traballar con máis foco e aproveitar todos os recursos da organización. “A nova estrutura axúdanos a ordenar mellor o traballo, especializar os equipos e estar máis preto do que necesitan as cooperativas en cada momento”, sinalou. Un sector con menos marxe para improvisar O balance de 2025 deixou unha lectura clara. O sector agrogandeiro ten que tomar decisións antes, con máis información e con maior respaldo técnico. A presión sobre os custos, os cambios normativos, a concentración de explotacións e a remuda xeracional están a estreitar a marxe de actuación. O ámbito lácteo móstrao con claridade. En España, as entregas de leite descenderon un 0,5% en 2025. Ao mesmo tempo, o número de gandeiros volveu caer, cun 7% de produtores que deixaron a actividade durante o ano. Aínda que o prezo medio percibido subiu de 0,49 €/l a 0,51 €/l, a perda de explotacións confirmou que a presión de fondo continúa. Ante esta situación, López Díaz defendeu que DELAGRO “non debe ser unha estrutura que pesa, senón unha panca que impulsa. O lugar ao que as cooperativas poidan acudir cando necesitan respaldo, capacidade de compra ou un interlocutor que entende o seu negocio porque tamén é o seu”. O presidente insistiu ademais nunha idea central para a organización. “Cando unha cooperativa negocia a través de DELAGRO, non negocia soa. Negocia coa forza de todas. Iso nótase nas condicións que conseguimos, no soporte que reciben as cooperativas e na capacidade de anticiparnos aos cambios do sector”, afirmou. Solucións que teñen que chegar ao campo A adaptación ás novas esixencias medioambientais foi outro dos temas tratados na Asemblea. En fertilizantes, DELAGRO lanzou ao mercado Pack BLUE, unha gama deseñada para reducir a pegada de carbono, mellorar a eficiencia por hectárea e facilitar o cumprimento das limitacións vinculadas á fertilización. A área de I+D asumiu tamén a dirección técnica de cinco proxectos estratéxicos: Pack BLUE, con CLUN; Amipro, con DOCAMPO; abonos foliares, con AGC, CAMPOASTUR e COBIDEZA; Orixe Salgada, con COBIDEZA, FORCAREI, CORVERA e KAIKU; e campos demostrativos de millo con distintas casas comerciais. A finalidade destes traballos é xerar datos propios e trasladar coñecemento útil a cooperativas, provedores e equipos internos. Non se trata só de ensaiar produtos, senón de comprobar que funciona en condicións reais. “A innovación só ten sentido se acaba chegando ao campo e axuda a tomar mellores decisións. O reto non é incorporar solucións novas por incorporalas, senón que sexan útiles, rendibles e aplicables nas explotacións”, destacou Martín Díaz. DelagrOS chega a máis de 400 usuarios A Asemblea tamén se centrou na evolución de DelagrOS, o software de xestión empresarial desenvolvido por DELAGRO para o sector agroalimentario. A ferramenta permite dixitalizar a actividade de cooperativas e PEMES, desde a xestión operativa ata o punto de venda. En 2025, DelagrOS alcanzou as 12 cooperativas implantadas, con presenza en máis de 25 puntos de venda e unha comunidade de máis de 400 usuarios. O seu crecemento está ligado a necesidades moi concretas das cooperativas e PEMES do sector agroalimentario, que necesitan sistemas capaces de ordenar procesos, reducir carga administrativa e mellorar a rastrexabilidade. Durante o ano incorporáronse novos desenvolvementos, especialmente en materia fiscal, con avances vinculados a Verifactu, facturación electrónica e melloras na integración do SII. As Pontes gana capacidade operativa O Complexo Multidisciplinar das Pontes seguiu sendo unha peza crave na actividade de DELAGRO. Desde este centro préstanse servizos de transporte, almacenaxe, preparación de expedicións, envasado de fertilizantes, asesoramento en ADR e distribución a clientes. En 2025 incorporouse a APP de Cargas, pensada para axilizar expedicións, reducir erros e mellorar o control de stocks. O complexo obtivo ademais o nivel APQ-10, que permite ampliar o almacenamento de produtos ADR e materias perigosas, e consolidou o envasado en formato big bag de 750 kg, con impacto en produción, estibado e tempos de carga. Renovación do Consello Reitor Na parte final da Asemblea abordáronse tamén os cambios internos do ano. DELAGRO renovou o seu Consello Reitor, en cumprimento do mandato estatutario, e a Presidencia pasou a CAMPOASTUR, representada por Jesús López Díaz, tras 16 anos de presidencia exercida por AIRA. O novo Consello Reitor quedou integrado por CAMPOASTUR, na Presidencia; XALLAS, na Vicepresidencia; CLUN, na Secretaría; e AIRA, AGROCANTABRIA, CUSOVIAME e VALCOR, como vogalías. O presidente agradeceu o traballo do anterior Consello Reitor e, de forma especial, o do presidente saínte, Daniel Ferreiro, pola súa dedicación e contribución á consolidación do proxecto cooperativo. Sobre DELAGRO DELAGRO é unha organización de referencia no norte de España e Portugal, especializada na subministración e distribución de insumos para a produción vexetal, gandeira e agroindustrial. A súa actividade abarca fertilizantes, fitosanitarios e biocontrol, zoosanitarios, produtos de hixiene animal, ferraxería agrícola e materias primas, con servizos técnicos orientados a cooperativas e profesionais do sector.

Acadar o máximo potencial das nosas pradeiras é doado e posible se usamos os fertilizantes axeitados. Delagro pon a disposición dos gandeiros unha ampla gama de solucións de nutrición vexetal que cobren todas as necesidades e casuísticas posibles.

Grazas á súa alianza con Yara, o maior fabricante de fertilizantes do mundo, poñemos a disposición dos nosos clientes solucións únicas e innovadoras con dous obxectivos: mellorar a eficiencia dos cultivos e contribuír á redución do impacto ambiental. Unha destas solucións é YaraMila Actyva.

YaraMila ACTYVA é un fertilizante complexo de alto contido en nitróxeno fabricado baseándose no método de Nitrofosforación (patente de Yara), e que achega nitróxeno, fósforo e potasio totalmente asimilables (20-7-10). YaraMila® ACTYVA preséntase en forma perlada e resulta especialmente axeitado como abonado de inicio do cultivo.

Desde un punto de vista técnico é un referente en NPK, sobre todo para usar en herba ou mesmo podería ser recomendable para un uso en millo para ciclos curtos combinado con Yara Amidas en coberteira.

Trátase dun fertilizante complexo, polo que todos os nutrientes se atopan en igual proporción en cada perla ou gránulo, asegurando deste xeito unha achega homoxénea en cada un deles.

Actyva contén dúas formas de nitróxeno (nítrico e amoniacal), o que fai que este estea dispoñible para a planta tanto de forma inmediata como a longo prazo. Deste xeito, aseguramos un achegue de nutrientes continuo á planta.

Dentro das súas principais características, cómpre salientar o seu fósforo de alta solubilidade, que permite ver en pouco máis dun mes efectos positivos sobre as plantas, mesmo en terreos moi abonados. “YaraMila Actyva é un fertilizante que consegue anubiadura e callado que con outros produtos é moi difícil de conseguir”, tal e como nos di Daniel Baizán, Product Manager de Delagro. Esta alta solubilidade do fósforo é consecuencia do extraordinario desenvolvemento tecnolóxico que fixo Yara coa tecnoloxía P-Extend que achega, ademais, un pequeno contido en magnesio e xofre.

O feito de que funcione a baixas doses fai que sexa un produto cuxo uso é moito máis eficiente que outros fertilizantes, especialmente válido para gandeiros que van a dous cortes ou que traballan con pradeiras permanentes. Conséguese moi boa anubiadura, moi boa folla, con doses duns 300 kg aproximadamente por hectárea. Isto permítenos deixar o terreo con unhas condicións de abonado perfectas para un segundo corte ou mesmo para comezar o millo. En segundos cortes a dose sería un pouco máis alta.

A encaladura é un elemento fundamental para que o fertilizante faga o seu efecto. “Grazas a produtos como YaraMila Actyva, que contén na súa formulación xofre, logramos que os catións da terra se movan a capas máis profundas, acadando así maior raíz, sobre todo en millo, arrastramos aluminios cara ao fondo polo que logramos un maior desenvolvemento radicular”, cóntanos Baizán.

Con produtos como YaraMila Actyva, Delagro sitúase á vangarda da nutrición vexetal, cun catálogo de produtos que cobre todas as necesidades dos gandeiros da cornixa cantábrica. Usar abonos de alto valor engadido axuda a optimizar o uso dos fertilizantes, así como a mellorar as producións ao mesmo tempo que se produce unha optimización dos custos de abonado debido ao uso de menores doses. Isto repercute directa e positivamente no medio ambiente.

Un cultivo esixente nun entorno particular

A Cornixa Cantábrica —que abarca Asturias, Cantabria, Galicia e o País Vasco— e a zona norte de Portugal caracterízanse por un clima oceánico temperado, con precipitacións abundantes repartidas ao longo do ano e temperaturas moderadas. Este entorno climático, aínda que favorable para o cultivo do millo, tamén impón desafíos: exceso de humidade en determinadas fases, risco de compactación do chan e dificultade para realizar labores en seco.

No que respecta aos chans, predominan os perfís ácidos, con texturas franco-limosas ou franco-areosas, baixa saturación de bases e unha actividade biolóxica moderada. Estas condicións afectan directamente a dispoñibilidade de nutrientes, especialmente o fósforo e o potasio, e condicionan a eficacia dos fertilizantes.

Tal e como comenta Alonso López, Product Manager de Delagro, “cultivar millo de ensilaxe neste entorno require, polo tanto, unha estratexia nutricional adaptada, que teña en conta tanto as esixencias fisiolóxicas do cultivo como as singularidades do chan e do clima. Unha boa fertilización non só mellora o rendemento, senón que asegura unha maior calidade do silo, clave para a produción leiteira eficiente, sostible e rendible.”

Planificación: análise de chan e ferramentas de decisión

O primeiro paso para unha fertilización eficaz é o diagnóstico. Realizar unha análise de chan permite coñecer o nivel de nutrientes dispoñibles, o pH, a materia orgánica e outros parámetros esenciais para decidir a dose e o tipo de abonado máis axeitados.

“Neste sentido —continúa Alonso— ferramentas como Ferplan, desenvolvida por Delagro, convértense en aliados imprescindibles. Esta plataforma digital integra os datos da análise de chan cos requirimentos do cultivo e propón un plan nutricional axustado, tanto para a encaladura como para a fertilización mineral e orgánica, optimizando cada aplicación.”

Ademais, Ferplan permite simular diferentes escenarios, estimar custos, integrar o uso de xurros e asegurar o cumprimento dos condicionantes normativos (zonas vulnerables, limitacións por nitratos etc.). Nun contexto no que a sustentabilidade agronómica e económica é clave, dispor desta información permite tomar decisións con base técnica, anticipar problemas e reducir ineficiencias.

Estratexia nutricional por etapas

O millo é especialmente sensible á dispoñibilidade de nutrientes nas fases temperás do cultivo. Por iso, unha nutrición escalonada e adaptada ao ciclo fisiolóxico é fundamental para acadar o máximo potencial produtivo.

• Antes da sementeira, a aplicación de mellorantes de chans como BLUE LAND axuda a corrixir desequilibrios, mellorar a estrutura e aumentar a capacidade do chan para reter e mineralizar materia orgánica liberando nutrientes. Isto é clave para mellorar a implantación e reducir o estrés hídrico ou mecánico do arranque.

• Na sementeira, o abonado de fondo achega os nutrientes esenciais para o arranque do cultivo. Opcións como BLUE STAR, Bisanina Millo (fórmulas personalizadas) ou YaraMila ACTYVA permiten unha liberación equilibrada de nitróxeno, fósforo e potasio.

• Durante o crecemento vexetativo, a aplicación de nutrición foliar (como YaraVita LAST N, OPTITRAC ou YaraVita Millo) permite corrixir carencias puntuais e potenciar o desenvolvemento vexetativo en fases críticas como a elongación do talo ou a formación da mazaroca, así como minimizar o impacto negativo da aplicación de herbicidas e insecticidas.

• En coberteira, produtos como YaraVera AMIDAS, con nitróxeno e xofre, aseguran un subministro sostido de nutrientes en momentos de alta demanda fisiolóxica, mellorando o rendemento final e a calidade do silo.

Mirando cara a unha nutrición sostible

Alonso continúa explicando que “no novo contexto agroalimentario europeo, marcado polo Pacto Verde, a estratexia ‘Da Granxa á Mesa’ e as esixencias de sustentabilidade da industria láctea, está a acelerarse unha transición cara a modelos de produción máis eficientes e respectuosos co medio ambiente. A fertilización non é unha excepción.”

Neste marco, as explotacións gandeiras están a adoptar:

• Prácticas de laboreo máis sostibles, como o laboreo mínimo ou a sementeira directa, que reducen a erosión, melloran a estrutura do chan e limitan a liberación de carbono almacenado.

• Fertilizantes de alta tecnoloxía, como os da gama BLUE de Delagro, formulados para aumentar a eficiencia do uso de nutrientes e reducir as perdas por volatilización ou lixiviación. Estes produtos están deseñados para liberar nutrientes de forma gradual segundo as necesidades do cultivo e adaptarse ás condicións do chan , reducindo o impacto ambiental.

• Aplicación de fertilizantes mediante dron, unha técnica cada vez máis estendida en leiras de difícil acceso ou en condicións nas que a maquinaria convencional presenta limitacións. Esta tecnoloxía mellora a precisión, reduce o pisado do cultivo e permite aplicar só o necesario, onde se necesita.

• Dixitalización e xestión baseada en datos, onde ferramentas como Ferplan cobran aínda máis valor, xa que permiten planificar, executar e xustificar a nutrición do cultivo con criterios agronómicos, medioambientais e económicos.

Estas prácticas non só son máis eficientes, senón que cada vez son máis premiadas polas industrias lácteas e certificadoras, que valoran a trazabilidade, a redución de emisións e o compromiso ambiental do gandeiro.

Unha nutrición planificada é producir con seguridade

Na Cornixa Cantábrica, onde o millo para ensilaxe alimenta miles de vacas cada inverno, fertilizar ben non é só unha cuestión técnica: é unha garantía de seguridade alimentaria, de sustentabilidade e de rendibilidade.

Unha estratexia de abonado baseada en diagnóstico, planificación dixital, produtos tecnoloxicamente avanzados e boas prácticas agrícolas permite non só mellorar o rendemento do cultivo, senón tamén responder ás novas esixencias do mercado, coidar o chan e asegurar o futuro da produción gandeira.

Porque, para Alonso, “unha boa colleita empeza moito antes de que o millo emerxa do chan. Empeza con cada decisión que tomamos sobre como o nutrimos.”

Gustavo Garcia, Xefe Rexional Cornixa e Portugal de LG. Foto: Arquivo

Achégase a época da sementeira do millo, e con ela, é a hora de tomar unha das decisións máis importantes nunha gandería: Que variedade de millo sementar? Esta decisión marca gran parte da cantidade e calidade da ración que teremos dispoñible para as vacas durante o próximo ano.

Na maioría das explotacións gandeiras o millo é o alimento principal da ración así que esta decisión debe de ir acorde coa importancia que esta ten. As ganderías non buscan sacar o beneficio vendendo millo, senón que o que necesitan é vender leite. Por iso á hora de escoller o millo temos que pensar cal é a variedade que máis nos convén para que as nosas vacas dean a maior cantidade de leite posible.

Á hora de buscar os mellores millos para a nosa gandería debemos considerar cales son os parámetros máis importantes que inflúen na alimentación das nosas vacas. Neste sentido, hai catro criterios básicos para escoller a mellor variedade:

-Ciclo: debemos adaptar o ciclo á zona e á data de sementeira. Isto é clave, se nos pasamos de ciclo o millo non expresar todo o potencial e é moi probable que non consigamos a cantidade de materia seca nin calidade desexada. Por iso, en LG poñemos á disposición dos gandeiros un amplo catálogo, con variedades testadas en cada ciclo.

-Rendemento: unha vez escollido o ciclo necesario debemos escoller a variedade que non proporcione un maior rendemento, e para iso debemos pensar en criterios como litros leite/hectárea, non só importa as toneladas en verde. Hai que aunar criterios de calidade para conseguir ese retorno do investimento.

-Calidade: é tan ou máis importante que o rendemento. Ao final, para conseguir eses litros de leite/ hectárea o que imos realizar é multiplicar o rendemento en materia seca pola calidade. Ademais, hoxe en día moitas ganderías teñen cantidade suficiente de millo, pero ás veces non poden dar todo o que queren, porque a calidade non o permite para entrar na ración ou non conseguimos a cantidade de leite desexado.

 Debemos buscar variedades de calidade top, e un dos parámetros máis importantes é a dixestibilidad de fibras

Por iso, criterios como a cantidade de leite por tonelada de materia seca é un aspecto que debemos ter en conta, e para iso debemos buscar variedades de calidade top, e un dos parámetros máis importantes é a dixestibilidade de fibras. Desde Lg levamos anos traballando niso, buscando cada día millos máis dixestibles.

Variedade Bowen, de LG

-Rusticidade: a maioría do millo ensilado de España faise en secaño, e isto provoca que cando temos veráns secos as plantas sofren unha elevada tensión. Para loitar contra ese estrés desenvolvemos a tecnoloxía Hydraneo, con variedades como LG31380 ou LG31323, que presentan unha gran tolerancia a estes momentos de seca, ademais as nosas variedades que incorporan a tecnoloxía Starcover, bioestimulantes que favorecen o desenvolvemento radicular e axudan na recuperación despois dunha tensión hídrica. Esta combinación axuda a reducir o impacto de anos complicados cada vez máis frecuentes.

 É importante buscar variedades o máis tolerantes posibles a Helminthosporium

-Sanidade: o ultimo piar para escoller unha variedade adecuada é que estea adaptada ás condicións da zona, tamén en canto a sanidade se refire. Os problemas que nos adoitan provocar máis danos son os problemas fúnxicos e entre eles o Helminthosporium un dos que causa máis perdas cando temos un ataque severo. Por iso, aínda que ningunha variedade é totalmente inmune, é importante buscar variedades o máis tolerantes posibles.

Desde LG levamos máis de 40 anos buscando variedades moi dixestibles e adaptadas á zona, cunha ampla rede de ensaios en toda a cornixa. Por iso temos variedades como Bowen, LG31276 ou LG 30369 que ano tras ano demostran o seu bo funcionamento e agora lanzamos novas variedades para completar o noso amplo catálogo.

A redución da pegada de carbono e a mellora da eficiencia no uso de nutrientes convertéronse en dous dos grandes retos aos que se enfronta hoxe a gandería galega. Estas esixencias non responden só a unha maior sensibilidade ambiental, senón tamén a un marco normativo cada vez máis definido, con referencias como o Real Decreto 1051/2022 e as estratexias europeas do Green Deal e Farm to Fork (Da granxa ao prato), que impulsan modelos produtivos máis eficientes e sustentables.

Neste novo contexto, a fertilización xa non pode abordarse unicamente desde o punto de vista da achega de unidades fertilizantes. O foco desprázase cara a como se xestionan os nutrientes, que parte é realmente aproveitada polo cultivo e que impacto ten esa xestión sobre o solo e a contorna. A microbioloxía aplicada ao solo e aos xurros emerxe así como unha ferramenta estratéxica para avanzar cara a unha agricultura máis eficiente, capaz de reducir perdas, minimizar emisións e mellorar a sustentabilidade das explotacións.

Con este obxectivo, Delagro impulsou un ensaio en condicións reais de explotación para avaliar unha estratexia baseada no uso da gama de abonos BLUE, tres solucións con base microbiolóxica: BLUE LAND, un mellorante do solo; BLUE CYCLE, un aditivo tecnolóxico para xurros e BLUE STAR, un fertilizante NPK con tecnoloxía CONTRIBUTE®, deseñados para actuar de forma complementaria ao longo do ciclo do cultivo.

“Cada vez é máis evidente que non se trata só de achegar nutrientes, senón de conseguir que o cultivo os aproveite mellor”, explica Laura Vázquez, Técnica de Produción Vexetal de Delagro. “A microbioloxía permítenos activar procesos naturais do solo que melloran a eficiencia do sistema e reducen perdas”.

O ensaio desenvolveuse nunha explotación gandeira de Ribadeo (Lugo), sobre un solo de textura franca e pH lixeiramente acedo, representativo de moitas explotacións forraxeiras da cornixa cantábrica. O sistema de manexo baseouse nunha rotación pradaría-millo, con aplicación habitual de xurros complementada con fertilización mineral.

O deseño experimental comparou dúas estratexias claramente diferenciadas: un manexo convencional da explotación (T0) e un manexo baseado na aplicación conxunta dos produtos da gama BLUE (Blue Land, Blue Cycle e Blue Star) (T1). O seguimento técnico realizouse durante todo o ciclo dos cultivos, con análises de rendemento e calidade no laboratorio Rock River Laboratory Spain.

Resultados en pradaría: máis produción e mellor aproveitamento

Os resultados obtidos en pradaría mostraron unha mellora co uso dos produtos BLUE. O manexo T1 rexistrou maiores producións tanto de materia verde como de materia seca por hectárea, o que supón un incremento real do alimento dispoñible para o gando.

Además do aumento produtivo, observáronse melloras relevantes na calidade da forraxe. O tratamento T1 presentou unha redución do contido en fibra acedo deterxente (FAD) do 1,75 % e unha diminución da lignina do 4,73 %, xunto cun incremento do 12,87 % en carbohidratos non fibrosos.

Estes parámetros están directamente relacionados coa dixestibilidade da forraxe e o seu valor enerxético. “Reducir a lignina é clave, porque é a fracción totalmente indixestible e limita o aproveitamento do resto de nutrientes”, sinala Laura Vázquez. “Unha forraxe máis dixestible tradúcese nunha ración máis eficiente”.

Cando estes resultados trasládanse a potencial produtivo, o efecto é evidente: o tratamento baseado no uso da Gama Blue permitiu obter un 14,25 % máis de litros de leite por hectárea respecto ao manexo convencional.

Resultados en millo: maior resiliencia nun verán seco

No cultivo de millo, os resultados foron igualmente significativos. O ensaio desenvolveuse durante un verán especialmente seco e con temperaturas elevadas, unha situación cada vez máis frecuente en Galicia e que condiciona de forma directa os rendementos do cultivo.

A pesar destas condicións adversas, o tratamento T1, cos produtos BLUE, mostrou maiores producións de materia verde e materia seca por hectárea, o que indica unha mellor resposta do cultivo ao longo de todo o ciclo. Ademais, rexistrouse un maior peso medio de mazaroca, con 0,29 kg fronte ao 0,26 kg do manexo convencional, un dato especialmente relevante polo seu impacto directo no contido enerxético do silo de millo.

En termos de calidade, o millo obtido baixo o manexo T1 presentou menor contido en fibra difícil de aproveitar, maior dixestibilidade e un maior contido en almidón, configurando unha forraxe máis enerxética e mellor adaptada ás necesidades produtivas do gando.

Estas melloras traducíronse directamente en produción de leite. O manexo convencional alcanzou 16.384 litros de leite por hectárea, mentres que o tratamento con sinerxía microbiana permitiu chegar até 18.543 litros, o que supón un incremento significativo do potencial produtivo do cultivo.

“O ensaio demostra que un solo máis activo biológicamente axuda ao cultivo a soportar mellor situacións de tensións, como os veráns secos”, apunta Laura Vázquez. “Iso é cada vez máis importante nas nosas condicións”.

O solo, punto de partida da rendibilidade

As conclusións do ensaio confirman que a aplicación conxunta da Blue Land, Blue Cycle e Blue Star constitúe unha ferramenta eficaz para mellorar a produtividade forraxeira e a calidade do alimento, reducindo a dependencia de fertilización inorgánica e optimizando o aproveitamento dos xurros.

Máis aló dos datos produtivos, o estudo reforza unha idea clave: o aumento de litros de leite non depende unicamente do animal, senón en gran medida de como se produce e se xestiona a súa alimentación. Apostar polo coidado do solo, a activación da súa bioloxía e un manexo máis eficiente dos nutrientes consolídase así como unha vía real para mellorar a rendibilidade e avanzar cara a sistemas gandeiros máis sustentables e resilientes.

Delagro, Ideagro e Alltech levaron a cabo este xoves no Barco de Valdeorras unha xornada técnica cos principais axentes do viñedo da DO Valdeorras para compartir a súa visión conxunta sobre a relevancia do chan e as prácticas agronómicas na calidade final do viño, así como o papel das solucións tecnolóxicas avanzadas na mellora continua do cultivo. Durante a xornada, tratáronse diferentes temas como a importancia do solo e o microbioma, as prácticas agronómicas clave na viña e tamén a resistencia inducida no viñedo. As charlas foron impartidas por Alexia Stellfeldt (Ideagro); Jesús Sánchez (Delagro) e Marta Simón (Alltech Crop). O coñecemento do chan como base da rendibilidade e a sustentabilidade do viñedo foi o eixo central do relatorio impartido pola doutora e bióloga Alexia Stellfeldt. A especialista insistiu na necesidade de tomar decisións agronómicas baseadas en datos reais e na análise específica de cada parcela. “Non é o mesmo tomar decisións dende o despacho que coñecer o que realmente está a ocorrer no campo”, subliñou. Neste sentido, destacou a importancia dos ensaios en condicións reais, os estudos de compatibilidade de produtos e o manexo da finca en función de información obxectiva. “A clave é poder traballar con datos que reflictan a realidade do chan e do cultivo”, engadiu. A intervención abordou os tres piares fundamentais para o manexo do solo: as súas propiedades físicas, químicas e biolóxicas. Dende o punto de vista físico, a textura condiciona o movemento da auga e a dispoñibilidade de nutrientes. Os terreos arenosos presentan unha baixa capacidade de retención, o que favorece a perda de elementos coma calcio, potasio ou magnesio por lixiviación. Pola contra, os chans moi arcillosos reteñen mellor os nutrientes, pero poden xerar problemas de drenaxe e falta de osíxeno, co consecuente risco de asfixia radicular. O equilibrio ideal, explicou, atópase nos chans francos, onde se combinan adecuadamente retención e aireación.

A materia orgánica, ademais de mellorar a estrutura e a capacidade de retención de auga e nutrientes, favorece a actividade microbiana

No ámbito químico, Stellfeldt lembrou que os nutrientes só poden ser absorbidos polas plantas cando están disoltos na auga do chan, polo que é fundamental interpretar correctamente as analíticas e diferenciar entre o contido total e a fracción dispoñible. Ademais, advertiu da variabilidade dentro dunha mesma parcela, o que obriga a axustar o manexo en función das zonas. O pH é outro dos factores determinantes, xa que condiciona a dispoñibilidade dos elementos nutritivos. “Podemos ter nutrientes no chan, pero se o pH non é o adecuado, a planta non poderá aproveitalos”, explicou. En chans acedos, coma os de Galicia, o uso de emendas calcarias pode axudar a achegarse a valores próximos a 6,5, onde a maioría dos nutrientes se atopan en condicións óptimas. Con todo, a experta puxo o acento especialmente no compoñente biolóxico do chan, cada vez máis relevante nos sistemas de produción actuais. A materia orgánica, ademais de mellorar a estrutura e a capacidade de retención de auga e nutrientes, favorece a actividade microbiana, responsable de transformar e mobilizar os elementos necesarios para o cultivo. No solo habita unha enorme diversidade de microorganismos —bacterias, fungos e outros organismos— que contribúen tanto á nutrición como á sanidade da planta. Para o seu correcto desenvolvemento, é imprescindible manter unha boa aireación, evitar a compactación e asegurar niveis adecuados de humidade. Moitos destes microorganismos melloran a estrutura do chan ao formar agregados e poros que facilitan o crecemento das raíces. A zona de maior actividade é a rizosfera, a contorna inmediata da raíz, onde a planta libera azucres procedentes da fotosíntesis que atraen microorganismos beneficiosos. Esta relación simbiótica permite mellorar a absorción de nutrientes, solubilizar fósforo e protexer fronte a patógenos, podendo dar lugar aos denominados chans supresivos, nos que as enfermidades teñen maior dificultade para desenvolverse. Dentro das ferramentas dispoñibles, Stellfeldt destacou o papel dos microorganismos aplicados de forma dirixida. Bacterias como Azospirillum brasilense poden fixar nitróxeno atmosférico e estimular o desenvolvemento radicular, mentres que outras especies contribúen á solubilización de fósforo. Con todo, insistiu en que non todas as cepas presentan a mesma eficacia, polo que é fundamental contar con ensaios de campo que apoien o seu comportamento.

A microbioloxía non é un complemento, é unha ferramenta fundamental para aproveitar o potencial do chan

Entre os axentes de control biolóxico máis utilizados atópase o fungo Trichoderma, capaz de colonizar a raíz, competir con patóxenos e mesmo parasitar outros fungos, ademais de mellorar a absorción de nutrientes. O fungo Trichoderma é un dos microorganismos máis utilizados no manexo biolóxico do chan. Colonizan a contorna radicular e actúan principalmente contra outros fungos patóxenos, aos que parasitan e degradan. “Ademais da súa acción de control biolóxico, Trichoderma mellora a absorción de nutrientes e estimula o desenvolvemento do sistema radicular, aumentando a formación de pelos absorbentes e favorecendo así o crecemento e a vitalidade da planta”, subliñou. Como conclusión, a especialista resumiu o cambio de enfoque que está a experimentar o manexo agronómico: “A microbioloxía non é un complemento, é unha ferramenta fundamental para aproveitar o potencial do chan, mellorar a nutrición do cultivo e aumentar a súa resistencia fronte a enfermidades”.

Do laboratorio ao viñedo

A delegada de Alltech para Galicia, Marta Simón, presentou resultados de algunhas investigacións. Primeiramente, centrouse en falar da resistencia sistémica inducida, o mecanismo de defensa propio das plantas que desenvolven ante un estímulo inicial. “A finalidade é ter a planta activada constantemente e ensinarlle a defenderse máis rápido ou a que pase mellor esas situacións de estrés”. Así, os microorganismos estimulan as defensas das plantas provocando unha resistencia da planta hóspede contra os axentes patóxenos. Durante a charla, presentou o PROCROP ISR, activador de resistencia inducida enfocado na protección do cultivo que se basea neste sistema de defensa. Contén carbohidratos complexos derivados da parede celular do fermento Saccharomyces cerevisiae. Está formulado para aplicalo de forma foliar ou en fertirrega; durante o ciclo do cultivo expón á planta a estes compoñentes que activan, como mecanismo de defensa, a produción de fitohormonas, un composto que se pode empregar, entre outros cultivos, para o viñedo. “A recomendación que facemos é 1 cc/litro de caldo e pódese mesturar co programa que cada viticultor estea facendo. O recomendado é aplicar cada 15 días, pero na zona das Rías Baixas sempre lle indico que o apliquen cando vaian realizar algún tratamento e como fan unhas 20 entradas, xa está; se facedes menos aquí, pois durante os tratamentos que realicedes ou habería que estudar cada caso”, detallou a profesional. Os resultados que presentou son dunha testemuña, das que levaron a cabo en Rías Baixas e Ribeira Sacra. Para levalo a cabo escolleron dúas parcelas con características case iguais, nunha delas o protocolo co PROCROP ISR e na outra só a aplicación habitual. “Deseñamos un protocolo para sanidade de solo e protección de planta e fixemos un seguimento continuo de como estaban as parcelas, e fimos anotando”, detalla Marta. Durante o estudo e para coller os resultados “analizamos uvas da zona control e da outra, e así obtemos unha análise detallada”. Así, observaron nos diferentes ensaios que realizaron que as parcelas tratadas co protocolo ACS mostran unha tendencia positiva en parámetros de maduración alcohólica e maduración fenólica. Ademais dunha mellora no equilibrio de uva, con menor acidez e maior concentración de compostos fenólicos. “Outra das observacións que se fixo foi que o protocolo tamén favorece unha maior concentración de polifenois e antocianos, o que se traduce en mellor estrutura, cor e potencial aromático do viño”, explicou Marta Simón. A maiores, a capacidade antioxidante mantense en niveis adecuados para viños brancos, evitando interferencias en frescura e claridade: “A consistencia dos resultados suxire un efeto beneficioso do tratamento sobre a fisioloxía da planta”.

Fran Cerón, Area Sales Manager de Triowrap.

A conservación de forraxes é unha das pezas fundamentais para garantir a viabilidade económica das explotacións gandeiras naquelas rexións onde a produción de pasto é estacional. Neste contexto, a ensilaxe consolidouse como o método predominante para conservar cultivos húmidos como a herba ou o millo, converténdose na base da alimentación na produción de leite e carne.

Pero acadar unha ensilaxe rendible non depende unicamente do cultivo, senón de todo o proceso: desde o momento da colleita ata o pechado final. O valor nutritivo da forraxe, definido polo seu contido en enerxía e proteína por quilogramo de materia seca, determina directamente a inxesta e o rendemento produtivo do gando.

Controlar a contaminación da forraxe é esencial. Partículas de solo ou esterco poden introducir bacterias non desexadas, como Clostridium tyrobutyricum, responsábeis de fermentacións butíricas que xeran perdas importantes de materia seca e afectan mesmo á calidade do leite.

A colleita temperá é outro factor determinante: canto máis madura está a planta, maior é o seu contido en fibra lignificada, o que reduce a dixestibilidade. Por iso, segar antes da floración permite obter un alimento máis aproveitábel e realizar varios cortes nunha mesma campaña.

A nivel práctico, recoméndase manter unha altura de corte de 8-10 cm, reducindo a contaminación e favorecendo o rebrote.

Ademais, o presecado é clave para limitar os clostridios: o rango óptimo sitúase nun contido de materia seca do 45-50%.

O filme estirábel: moito máis que un insumo

Porén, un elemento decisivo desde o punto de vista económico comeza a partir dun factor a miúdo infravalorado: a selección do filme estirábel.

“O filme non é só un material de envoltura, é o compoñente que garante que a paca manteña o seu valor nutritivo”, explica Fran Cerón, Area Sales Manager de Triowrap. “Un bo filme marca a diferenza entre conservar alimento ou perder rendibilidade”.

O filme é o elemento que asegura a hermeticidade, evitando a entrada de osíxeno. Por iso, a envoltura debe realizarse canto antes despois do empacado, idealmente en menos de 1–2 horas, evitando condicións de chuvia que comprometan o pechado.

Cantas capas son realmente necesarias? A evidencia científica é clara

Os estudos coinciden en que é imprescindíbel aplicar un mínimo de seis capas de película cun solapamento do 55%. Investigacións realizadas con filmes de 25 e 19 micras demostran que seis capas son o requisito mínimo para asegurar unha paca correctamente selada e resistente á manipulación.

Un traballo desenvolvido pola Universidade Sueca de Ciencias Agrarias (SLU) confirmou que utilizar só catro capas non permite acadar unha hermeticidade axeitada. As pacas con catro capas presentan máis incidencia de mofo superficial e maior vulnerabilidade a danos externos, especialmente por aves.

“Os estudos demostran que baixar de seis capas é asumir perdas seguras”, destaca Fran Cerón. “E optar por oito capas é unha garantía extra en condicións esixentes”.

Filmes finos: resultados iguais ou mesmo mellores

Tradicionalmente, pensábase que un filme máis groso sempre protexía mellor. Porén, os ensaios comparativos citados no documento amosan que os filmes máis finos (19-21 micras) non ofrecen peores resultados cando se aplican co mesmo número de capas.

De feito, en moitos casos presentan unha integridade de selado lixeiramente superior e menor presenza de mofo que os filmes estándar de 25 micras.

A clave, polo tanto, non está unicamente no grosor, senón na calidade do material e na súa correcta aplicación.

De perdas do 5% ao 1%: o salto de rendibilidade

As consecuencias económicas son directas. Fronte a outros sistemas como os silos búnker, onde se desperdicia entre o 15 e o 20% do alimento, a ensilaxe en pacas xa limita as perdas ao 5-7%.

Pero a elección de filmes como Triowrap pode reducilas aínda máis, até tan só un 1% de materia seca, segundo os ensaios experimentais realizados pola SLU.

“Estamos a falar de conservar alimento real dentro de cada paca”, insiste Cerón. “Iso é rendibilidade directa para o gandeiro”.

Máis aforro… e máis litros de leite

Reducir perdas do 3–5% ao 1% equivale a conservar entre 0,90 e 2,10 euros máis por cada paca, ou entre 20 e 43 euros por bobina de filme de 1.500 metros, aplicando seis capas.

Pero o impacto produtivo é aínda máis evidente. Cun contido enerxético de 11 MJ/kg MS, un nivel de enerxía asumido para este cálculo, esa mellora de conservación tradúcese nun incremento potencial de entre 6 e 13 litros de leite adicionais por paca, simplemente por preservar máis enerxía dentro da forraxe.

Un investimento estratéxico para a gandería

En definitiva, os resultados apuntan a unha conclusión clara: o filme estirábel de alta calidade non debe entenderse como un custo engadido, senón como un investimento estratéxico.

O seu impacto reflíctese en:

• Menos perdas de materia seca.
• Maior estabilidade hixiénica da ensilaxe.
• Máis enerxía dispoñíbel na dieta base.
• Menor necesidade de concentrados.
• Incremento directo do rendemento produtivo.

“O filme é o último paso, pero tamén o máis decisivo”, conclúe Fran Cerón. “Porque é o que determina se todo o traballo realizado anteriormente se converte en alimento… ou en perdas”.

Nun escenario de custos crecentes e procura de máxima eficiencia, a correcta selección do filme estirábel consolídase como unha das decisións técnicas con maior impacto na rendibilidade da ensilaxe en pacas.

Delagro celebra en 2025 o seu 20º aniversario, dúas décadas nas que se consolidou como unha das principais referencias do cooperativismo de segundo grao na Cornixa Cantábrica. Dende a súa creación en 2005, a cooperativa logrou integrar diversas cooperativas socias —19 na actualidade— baixo un modelo común de xestión e servizos, xerando sinerxías que fortaleceron a competitividade das explotacións gandeiras e agrícolas do noroeste peninsular. En 2024, Delagro alcanzou un volume de negocio de 281 millóns de euros, reflexo da solidez do seu modelo e da confianza das cooperativas socias.

Jesús López, presidente de Delagro, subliña que este aniversario é a confirmación dunha visión que demostrou ser un éxito: “Chegamos a este 20º aniversario coa satisfacción de ter demostrado que o cooperativismo de segundo grao non só é viable, senón altamente eficaz. Grazas á integración de recursos e a unha xestión profesional, ofrecémoslles ás nosas cooperativas socias solucións innovadoras e competitivas, co firme compromiso de achegar valor ao medio rural.”

O modelo de Delagro permitiulles ás cooperativas socias beneficiarse da economía de escala, optimizar procesos e acceder a servizos e produtos de maior calidade e eficiencia. “Estes 20 anos foron posibles grazas á confianza das nosas cooperativas, ao esforzo dun gran equipo humano e á nosa capacidade para adaptarnos a un contorno cada vez máis esixente. Demostramos que, traballando xuntos, multiplicamos a nosa capacidade de resposta e a nosa proxección”, engade López.

Un modelo cooperativo con visión de futuro

De cara aos próximos anos, Delagro márcase como prioridades a dixitalización, a sustentabilidade e a procura de solucións innovadoras que axuden ás súas cooperativas socias a seren máis competitivas e resilientes.
“Queremos seguir sendo un socio estratéxico para as nosas cooperativas, acompañándoas nos retos presentes e futuros. A transición ecolóxica, a transformación dixital e a profesionalización do sector son os nosos grandes obxectivos”, sinala o presidente.

López pon en valor a función vertebradora de Delagro no medio rural: “O noso compromiso é claro: estar ao carón das persoas que traballan a terra e coidan do gando, apostando por un modelo de cooperación que multiplica oportunidades. Se algo aprendemos nestes 20 anos é que xuntos sempre chegamos máis lonxe. Esa é a clave que nos permitirá seguir avanzando con garantías no futuro.”

Sobre Delagro

Delagro é unha cooperativa de segundo grao que agrupa diversas cooperativas socias da Cornixa Cantábrica. O seu obxectivo é ofrecer solucións innovadoras e competitivas para o sector agrogandeiro, mellorando a eficiencia e sustentabilidade das explotacións socias. Con 20 anos de traxectoria, Delagro consolidouse como un modelo de éxito no cooperativismo, impulsando a integración e o desenvolvemento do medio rural.

Son moitos os factores que poden impedir un correcto desenvolvemento da planta de millo, e moito o que está en xogo respecto a os resultados da colleita. Poder proporcionar ao cultivo as ferramentas para facer fronte a condicións adversas, permítenos evitar que as plantas cheguen a padecer situacións limitantes que ocasionen unha perda de rendemento. Hoxe en día existen multitude de solucións foliares para axudar ao millo para dar o máximo de si pero non todas teñen os mesmos resultados. Delagro, conxuntamente con Yara, poñen ao dispor dos gandeiros unha serie de produtos que buscan axudar á planta nos primeiros estadíos de desenvolvemento.  “O estrés da planta pode deberse a factores ambientais como a falta de auga pero tamén pode vir provocado por desequilibrios na nutrición do chan. O primeiro que temos que ter claro, mesmo antes do momento da semente, é a importancia de que o chan estea equilibrado e que posúa todos os nutrientes necesarios, polo que é altamente recomendable levar a cabo analíticas do chan coas que detectar posibles carencias”, explica Daniel Baizán, asesor técnico de produción de Delagro. Existe un efecto positivo dos bioestimulantes nas propiedades biolóxicas do chan, nas actividades encimáticas e no incremento da biomasa bacteriana e fúnxica do mesmo. Prodúcese tamén un aumento da bioactividade que permite transformar os nutrientes orgánicos en formas minerais dispoñibles para as plantas, máis rapidamente, aumentando o aproveitamento dos nutrientes dispoñibles no solo. “Ante a falta de auga, as xeadas ou altas temperaturas, a planta non aproveita todos os nutrientes que ten o solo e isto pode comprometer os resultados da colleita. Por iso é polo que é fundamental poder evitar que se produzan estes episodios, maximizando a eficiencia e eficacia nutricional para a planta a través da prevención”. “En Delagro queremos ofrecer a gandeiros e agricultores das nosas cooperativas socias solucións que lles axuden a incrementar a produtividade dos seus cultivos”, detalla Daniel Baizán. “Levamos moitos anos traballando con Yara, maior fabricante do mundo de fertilizantes e sabemos que os seus bioestimulantes marcar a diferenza entre unha boa e unha mala colleita” continúa. Un exemplo destes produtos, son os nutricionais foliares de Yara. “En xeral, son produtos de aplicación foliar que se caracterizan por ser respectuosos co medio ambiente, supoñendo un gran avance ao ofrecer produtos novos e sostibles que complementan o uso de fertilizantes convencionais. A súa función é poñer ao dispor das plantas os nutrientes principais para que desenvolvan todo o seu potencial e poidan facer fronte a o estrés abiótico ao que ven sometidas”. “Achegar extractos de algas demostrou ser un recurso moi valioso para activar os mecanismos naturais de defensa da planta, beneficios observados no crecemento, a sanidade e o rendemento dos cultivos e que se atribuíu en parte á subministración de nutrientes esenciais pola degradación da materia orgánica e á mellora das características do chan. As algas en xeral, e especialmente Ascophyllum nodosum, son especies con elevado contido en fibra, macro e microelementos, aminoácidos, vitaminas e fitohormonas. Este é o caso, o bioestimulante Optitrac de Yara con tecnoloxía Biotryg, que consegue que as plantas estean máis fortes e sexan menos susceptibles fronte a posibles ataques de pragas e enfermidades”. “Yara ofrece tamén os seguintes produtos deseñados tecnicamente co obxectivo de achegar valor; YaraVita LAST N, formulación nitroxenada enriquecida cuxa función é axudar á planta para maximizar a asimilación do nitróxeno e YaraVita MAÍZ, que inclúe a nutrientes clave nos primeiros estadíos vexetativos e é un produto altamente mezclable con outros agroquímicos, o que evita aplicacións específicas e propicia un aforro en tempo e diñeiro”. En conclusión, “o que conseguimos apostando pola aplicación destes produtos, partindo sempre dun solo ben equilibrado, é lograr que a planta estea máis preparada para afrontar situacións de estrés (climatolóxicas, deficiencias/excesos do chan, falta de auga, pragas e enfermidades) o que deriva nun mellor desenvolvemento e un sumo aproveitamento do potencial da variedade, mellorando o rendemento e, en definitiva, a rendibilidade”.

Máis información

Jesús López Díaz, director xeral de CAMPOASTUR, foi elixido novo presidente da cooperativa DELAGRO. Foto: Cedida No marco da Asemblea celebrada o pasado 30 de Abril en Vilalba, Delagro levou a cabo a renovación do seu Consello Reitor, en cumprimento do mandato estatutario que establece un período de catro anos para a designación dos seus órganos de goberno. Delagro, que pechou o exercicio cun volume de negocio conxunto (facturado e xestionado) de 281 millóns de euros, agrupa a cooperativas situadas ao longo de toda a cornixa cantábrica. Con máis de 25 anos de traxectoria, consolidouse como un dos principais actores do sector agrogandeiro no norte de España, especialmente no ámbito dos insumos para a produción vexetal e animal. A súa actividade oriéntase a garantir a eficiencia, sustentabilidade e competitividade das explotacións gandeiras e agrícolas, traballando de forma conxunta coas súas cooperativas asociadas para xerar valor en todo o territorio. A renovación do Consello súmase ao recente nomeamento de Martín Díaz como xerente do grupo Delagro, quen asumiu o cargo o pasado mes de xaneiro. A súa incorporación marca o inicio dunha nova etapa na organización, orientada a consolidar o seu posicionamento como referente na subministración de insumos agrícolas, e preparada para afrontar os principais retos que se presentan no horizonte do sector agroalimentario: a sustentabilidade, a remuda xeracional, a dixitalización e a contracción progresiva do tecido produtivo.

Composición do novo Consello Reitor

Con data 19/05/2025 constituíuse o novo Consello Reitor de Delagro, coa seguinte designación de cargos e a súa representación:  Presidencia: CAMPOASTUR – Jesús López Díaz  Vicepresidencia: XALLAS – José Guardado Sande  Segregaría: CLUN – Juan Ramón Gallástegui Baamonde  Vogalías: AIRA – Cándido Cancelo Cabanas AGROCANTABRIA – José Ángel Pereda Miguel CUSOVIAME – David Maceiras Villar VALCOR – Marisol Codina Pérez

Nova presidencia: continuidade con visión de futuro

Tras 16 anos de presidencia exercida por AIRA, a responsabilidade de liderar o Consello Reitor pasa agora a CAMPOASTUR, que estará representada polo seu Director Xeral, Jesús López, que asume a presidencia nun contexto de profunda transformación para o sector agroalimentario, e faio —nas súas propias palabras— “con ganas de afrontar os novos retos que se expoñen ao grupo Delagro. Estamos nun momento de transformación para o sector que supoñerá un punto de inflexión, e é necesario estar preparados.” Desde Delagro trasladan un especial agradecemento a Daniel Ferreiro, Mª Cruz Fernández, Roberto Roca, presidente, vicepresidenta e vogal saíntes, polo seu compromiso e dedicacion durante todos estes anos. “O liderado contribuíu de forma decisiva a consolidar a estrutura cooperativa do grupo e a fortalecer a nosa capacidade de resposta fronte aos desafíos da contorna”.

Sobre Delagro

Delagro S. Coop. é unha cooperativa de segundo grao formada por 19 cooperativas socias de Galicia, Asturias e Cantabria. Con máis de 25 anos de traxectoria, consolidouse como un dos principais operadores na subministración de insumos para a produción agrogandeira no norte de España. O grupo actúa como central de compras e servizos, facilitando ás súas cooperativas e aos seus socios produtos e solucións en áreas crave como sanidade vexetal, nutrición animal, fertilización, sementes, enerxía ou hixiene, entre outras. O seu obxectivo é mellorar a competitividade, sustentabilidade e eficiencia das explotacións, impulsando a innovación, a dixitalización e o desenvolvemento territorial. Desde a súa sede en Asturias, Delagro coordina unha rede cooperativa que dá servizo a miles de gandeiros e agricultores ao longo da cornixa cantábrica, actuando como axente crave para o desenvolvemento dun modelo agroalimentario máis resiliente e comprometido coa contorna.