Seleccionan na Serra do Candán abellas resistentes á varroa

Un proxecto de investigación que se leva a cabo na Serra do Candán, na provincia de Pontevedra, en colaboración coa Universidade do País Vasco, busca abellas resistentes á varroa. Baixo o título Selección e caracterización de liñaxes de Apis mellifera iberiensis resistentes a Varroa en España, tanto este proxecto como resultados anteriores foron presentados recentemente no encontro científico COLOSS en Alemaña.

O proxecto trata de identificar colonias capaces de sobrevivir á presenza do ácaro sen seren tratadas. “As colmeas en experimentación están situadas nunha antiga alvariza moi ben conservada”, explica Xosé Manuel Durán Orús, presidente da Asociación de Apicultura Ecolóxica e Natural (MENA) e autor do estudo xunto a Pablo Revillas, Andone Estonba, Altor Albaina e Melanie Parejo, da Universidade do País Vasco; Iratxe Zarraonaindia, Fundación Vasca para a Ciencia IKERBASQUE; e Egoitz Galartza, da Asociación Ibérica de Apicultura ERBEL.

Este estudo proporcionará información clave sobre os mecanismos subxacentes á resistencia natural á varroa en Apis mellifera iberiensis e apoiará o desenvolvemento de estratexias de mellora xenética máis sostibles para a apicultura resistente en España.

A varroa, a gran ameaza para a apicultura

“O ácaro parasito Varroa destructor e os seus virus asociados seguen a ser a principal ameaza para a apicultura mundial. Neste proxecto de investigación doutoral, o noso obxectivo é promover unha apicultura sostible e resiliente en España mediante a avaliación e comprensión dos mecanismos das liñaxes de Apis mellifera iberiensis con maior resistencia, para reducir en última instancia a dependencia química no sector”, explican.

Especificamente, o obxectivo é identificar liñas de abellas ibéricas resistentes á varroa. Para iso, os autores identificaron dúas liñas que presentan algúns trazos de resistencia: unha resultante dun programa de selección da Asociación Ibérica de Cría de Abellas (ERBEL) baseado na proba do cheiro a cría insana (proba UBeeO), na que se seleccionaron colonias con puntuacións UBeeO altas durante 3 xeracións. A outra liña resultou do programa de selección da Asociación de Apicultura Ecolóxica e Natural (MENA), unha liña de supervivencia producida como resultado da selección natural (proba Bond) de colonias non tratadas desde 2020.

As probas tratan de identificar os mecanismos de resistencia natural ao ácaro para reducir deste xeito o uso de produtos químicos empregados nos tratamentos convencionais

En 2027, avaliaranse raíñas irmás de cada liña en tres localizacións utilizando un stock local non seleccionado como control. Espérase avaliar un máximo de 72 colmeas durante un período de 2 anos. Realizaranse as seguintes medicións de campo: cuantificación da infestación por Varroa (inspección sanitaria quincenal do fondo, lavado con alcohol 3 veces por tempada), forza das colonias mediante o reconto do número de cadros de cría e abellas xunto con ensaios de comportamento comparativos (proba de Pin, proba de UBeeD).

Estas métricas de campo complementaranse con avaliacións de laboratorio dos trazos de Non Reprodución de Ácaros (MNR) e Re-operculación (REC) en cría de obreiras e zangáns. “No estudo, caracterizaremos máis a fondo a interacción molecular entre a inmunidade do hóspede e o virus. Usando qPCR, cuantificaremos a expresión de xenes clave relacionados coa inmunidade (apidaecina, defensina-t, abaecina, viteloxenina e dorsalirelish) e correlacionaremos estes perfís cos títulos dos principais virus das abellas melíferas (DWV, ABPV, IAPV e KBV) nas abellas”, indican.