Galego
Cajamar presentou esta mañá a monografía ‘Os retos e desafíos do sector queixeiro español’, en colaboración coa Organización Interprofesional Láctea (InLac), no Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación.
O acto contou coa participación do director de Innovación e Desenvolvemento Agroalimentario e director da Fundación Grupo Cajamar, Manuel Lainez; o presidente de InLac, Javier Roza; o director xeral de Alimentación do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación, José Miguel Herrero; o director de Estudos e Publicacións da Fundación Grupo Cajamar, Ignacio Atance, e os coordinadores da obra Pedro Valentín-Gamazo e Javier López.
A publicación responde á crecente demanda de información e coñecemento por parte dos profesionais do sector e do público xeral, combinando unha análise profunda do mercado, da tecnoloxía ou da innovación, coas claves das características sensoriais dos diferentes queixos nacionais, que se describen, abrindo a porta a promover unha cultura específica do queixo, como xa existe noutros alimentos da nosa gastronomía. Ao mesmo tempo, pretende ser un texto de referencia para calquera persoa que teña interese no mundo do queixo, xa sexa desde a perspectiva social como consumidor, tecnolóxica como elaborador, económica como produtor ou comercializador, ou como alimento que promove o desenvolvemento rural e xera valor engadido.
O presidente de InLac valorou durante a súa intervención que “as máis de 530.000 toneladas de produción anuais de queixo utilizan preto da metade da produción leiteira en España, e prodúcenas unhas 1.200 queixerías das que o 95 % son pemes e están directamente imbricadas co sector primario”. Así mesmo, salientou que, en consumo no fogar, “é xa o produto lácteo máis comprado, cun gasto aproximado de 4.000 millóns de euros, un 30 % máis que o leite líquido ou os iogures. Así mesmo, é o principal produto lácteo que exportamos, por un valor duns 400 millóns de euros e medrando a bo ritmo”.
Javier Roza matizou que “se queremos manter os nosos pobos e o noso abastecemento de alimentos lácteos, ademais de sermos máis felices como sociedade, debemos seguir fomentando o consumo de queixo”. Tras lembrar, neste sentido, que “InLac ten na súa axenda unha clara aposta pola promoción dos queixos tanto a nivel nacional como internacional”.
Pola súa parte, Manuel Lainez explicou que “o queixo reúne todos os atributos para converterse no verdadeiro motor económico do sector lácteo: xera máis valor, está ligado ao territorio e responde a unha demanda nacional e internacional en crecemento. Se somos capaces de reforzar as alianzas dentro da cadea, mellorar a súa articulación e apostar pola diferenciación, o queixo español pode liderar unha nova etapa de dinamismo e desenvolvemento para todo o sector”.
Os coordinadores da obra sinalaron que “o sector queixeiro español está a vivir un momento fascinante. Con esta monografía quixemos ofrecer unha visión completa da súa realidade actual, identificando os retos que comprometen a súa sustentabilidade futura, pero tamén as numerosas oportunidades que se abren se se adoptan estratexias compartidas. A clave está en reforzar a súa competitividade sen renunciar á calidade nin á diversidade que o caracteriza, apostando por unha cultura do queixo máis sólida, unha maior articulación da cadea e un mellor posicionamento nacional e internacional”.
O director de Estudos e Publicacións da Fundación Grupo Cajamar resaltou que “o compromiso de Cajamar coa xeración e posta a disposición do sector agroalimentario de coñecemento, neste caso a través dunha publicación sectorial. Non é a primeira vez que Cajamar dedica publicacións ao sector lácteo e, nesta ocasión, considerabamos que o dinamismo e o crecemento económico do subsector queixeiro merecían un número monográfico como este que ofrece a todo o sector un compendio do estado do coñecemento desde múltiples ángulos de análise”.
A monografía
Esta obra, coordinada por Pedro Valentín-Gamazo e Javier López Llaneza, recoñecidos especialistas no sector queixeiro, está composta por 14 capítulos organizados en 5 bloques temáticos. Na súa redacción participaron un total de 19 persoas, todas elas especialistas cunha destacada traxectoria profesional, procedentes tanto do ámbito académico e investigador como das Administracións públicas e outras entidades relacionadas co sector lácteo. Nela abórdanse as claves produtivas, comerciais, tecnolóxicas e culturais do sector, así como os seus retos de internacionalización e sustentabilidade.
No ano 2023, a produción nacional de queixos alcanzou unhas 530.000 toneladas, segundo Eurostat. As importacións, con 360.000 toneladas, sobre todo os queixos para pizzas e similares e commodities, seguen superando ás exportacións de 120.000 toneladas. Anualmente, consúmense en España arredor de 770.000 toneladas, o que supón un consumo duns 15 quilogramos de queixo por habitante e ano, incluíndo o consumo en fogares, hostalería, restauración, utilización industrial, entre outros. Esta cifra aínda queda lonxe dos grandes países consumidores deste produto, o que fai prever un futuro esperanzador, apoiado ademais pola maior valorización que se obtén respecto doutros produtos lácteos menos elaborados.
Na actualidade, existen 27 denominacións de orixe protexidas e 4 indicacións xeográficas protexidas que aínda son pouco coñecidas máis alá da súa rexión de orixe. Nos últimos anos, a produción de queixos consolidouse como unha das actividades máis dinámicas e en expansión dentro do sector agroalimentario español. O volume de produción non deixou de medrar nos últimos quince anos, ao igual que o consumo e a exportación. Detrás desta puxante actividade atópanse granxas que producen leite de vaca, cabra e ovella, un número significativo de elaboradores, e, sobre todo, unha ampla base de consumidores que valoran o queixo non só como alimento, senón tamén como fonte de nutrición, saúde, pracer e mesmo cultura.
Os coordinadores sinalan que o sector queixeiro español estivo historicamente condicionado pola dispoñibilidade de leite a utilizar como materia prima, pero desde a abolición do sistema de cotas de produción experimentou un forte crecemento, propiciado por unha industria queixeira, privada ou cooperativa, moi dinámica e diversificada que, ademais, permitiu incrementar de forma notable as nosas exportacións.
Así mesmo, non é en absoluto desdeñable a contribución que nisto están a ter as pequenas queixerías, quizais máis polas súas achegas á diversificación queixeira, que polo seu volume de produción. Tamén a proliferación de denominacións de calidade colaborou nisto, exercendo de «punta de lanza» do sector.
Con todo, o sector segue presentando un forte saldo comercial negativo, malia o menor ritmo de crecemento das importacións. Por outra banda, unha parte dos potenciais consumidores non o son por diferentes preferencias ou pautas alimentarias.
En definitiva, é un sector cun amplo marxe de mellora para incrementar o seu consumo e, en definitiva, a súa competitividade. Para iso é necesario promover o coñecemento dos nosos queixos e conseguir que o consumidor valore todo o labor e esforzo que hai detrás deles, desde o produtor de leite ata a mesa ou a táboa de queixos, a través, por exemplo, do fomento da cultura do queixo a todos os niveis.
A Biblioteca Agroalimentaria Cajamar
O fondo editorial de Cajamar constitúe unha das bibliotecas agroalimentarias máis importantes de España, cun amplo catálogo de referencias accesibles en formato dixital e gratuíto na web. Os estudos sectoriais, a xestión do regadío e o manexo sostible de cultivos son os principais temas transversais do catálogo. O obxectivo destas publicacións especializadas é trasladar ao conxunto do sector os desenvolvementos técnicos máis novidosos e as reflexións máis actuais sobre estruturas e perspectivas de mercado.
Neste caso concreto, ‘Os retos e desafíos do sector queixeiro’ únese á publicación de 2022 sobre ‘O sector lácteo en España’, entre outras análises de mercado que forman parte do amplo programa de publicacións de Cajamar.
Por outra banda, ademais destes amplos estudos sectoriais, na sección de Mercados de Plataforma Terra, a Comunidade de Coñecemento Agroalimentario de Cajamar na web, pódense consultar informes de conxuntura e indicadores actualizados de produción, prezos e vendas ao exterior de medio cento de subsectores agrarios da oferta agroalimentaria española.
A publicación está dispoñible para a súa descarga en PDF na seguinte ligazón:
https://www.plataformatierra.es/innovacion/retos-desafios-sector-quesero-espanol
Control OJD
