¿Por qué é tan importante a apetecibilidade na conservación do silo de herba?

Hoxe en día, na maioría das granxas, o silo está ben feito. O gandeiro preocúpase daqueles puntos críticos que é capaz de controlar: procurar maior densidade, velocidade de avance axeitada, hixiene do fronte. E iso xa marca unha diferenza enorme respecto ao que ocorría hai unha década, onde as condicións para unha boa ensilabilidade do forraxe eran máis limitadas.

Pero mesmo cun silo ben executado, queda un aspecto que os gandeiros non poden controlar por si mesmos: qué microorganismos dominan a fermentación e qué compostos se xeran dentro do silo.

Aí é onde Egalis® Ferment se converte nun aliado estratéxico. O inoculante actúa onde o gandeiro non pode chegar, modulando a fermentación desde dentro:

-desprazando os microorganismos pouco eficientes na xeración de acidez,
-reducindo a produción de compostos indesexables,
-favorecendo un perfil fermentativo optimizado, que garante un silo máis estable e apetecible.

Noutras palabras: o gandeiro fai o silo; Egalis® Ferment fai a fermentación.

É importante destacar que a calidade fermentativa do ensilado condiciona a produción, a saúde e a eficiencia económica de calquera granxa de vacún. Non se trata só de conservar materia seca: trátase de preservar nutrientes, evitar compostos indesexables e asegurar que as vacas queiran comer. 

Neste contexto, Egalis® Ferment preséntase como unha solución deseñada para aplicar en calquera ensilado de forraxes de primavera (raigrás, cereais de inverno, alfalfa, fórmulas pratenses mestura de gramíneas e leguminosas…) mesmo nas condicións máis desafiantes, onde a capacidade tampón, a humidade e a variabilidade de azucres poden chegar a desafiar a fermentación desexada.

1. As perdas de materia seca: o inimigo silencioso

Nas condicións actuais, as perdas de materia seca (MS) durante a fermentación poden oscilar entre un 7 % e un 15 %. Son valores relevantes que afectan á dispoñibilidade de ensilado da granxa. Pero, ademais, cada punto porcentual perdido transfórmase en compostos que afectan ao cheiro, ao sabor e á estabilidade do silo. Pódese afirmar que o que se perde en materia seca reaparece como substancias que reducen a súa apetecibilidade.

2. Sen comprometer a apetecibilidade

A clave: as vacas ulen moitísimo máis ca nós. Repárase pouco neste aspecto: a extraordinaria capacidade olfactiva das vacas. Posúen 1186 receptores olfactivos, fronte aos 396 do humano (o can, considerado como animal de gran olfacto, ten “só” 811). Isto significa que detectan con enorme sensibilidade os cheiros do ensilado, tanto os bos como os malos, e responden a estes reducindo a inxesta de materia seca (IMS).

Para a nosa percepción, un silo lixeiramente avinagrado pode parecer aceptable; para a vaca, é un aviso claro de que algo non vai ben. O cheiro a acético, as notas alcohólicas do etanol ou a agresividade do amoníaco son sinais que reducen a Inxesta de Materia Seca (IMS).

2.1 Ácido acético: un conservante natural… ata que deixa de selo
A presenza de ácido acético é normal na fermentación, pero cando aparece en exceso —por actividade de enterobacterias, fermentos ou bacterias heterofermentativas— convértese nun problema.

O metaanálise de Gerlach et al. (2021) amosa unha relación clara entre a presenza de ácido acético nas dietas (que provén da súa presenza nos ensilados) e a redución na IMS (Gráfico 1).

 

2.2 Amoníaco: o indicador máis claro de proteólise e mal cheiro
Os microorganismos que protagonizan a fermentación necesitan nitróxeno para o seu desenvolvemento. Obtíñeno “rompendo” a proteína do forraxe, liberando amoníaco (NH₃), proceso coñecido como proteólise. O parámetro que indica o grao de proteólise exprésase como NH₃/N total e considérase que non debe superar o 10 %. Cando se supera, o ensilado desprende un cheiro penetrante, pérdese proteína verdadeira e a vaca debe detoxificar o exceso de nitróxeno non proteico, o que, de novo, reduce a IMS.

3. Egalis® Ferment: fermentar rápido para protexer máis

A herba presenta varios retos: alta capacidade tampón, variabilidade en azucres solubles e contido en humidade, risco de proteólise e actividade elevada de fermentos e enterobacterias.

Egalis® Ferment combina a presenza de dúas cepas de bacterias homofermentativas (só xeran ácido láctico no seu desenvolvemento) que actúan de maneira sincronizada, modulando o proceso fermentativo e desprazando a microbiota natural.

Cómpre lembrar que o ácido láctico é o ácido graxo volátil (AGV) que máis contribúe á acidificación (é case 6 veces máis forte ca o acético). Polo tanto, inocular con Egalis® Ferment vai xerar máis acidez no ensilado, reducir os tempos para acadar a estabilidade do silo e minimizar a proteólise.

Na práctica, Egalis® Ferment consegue:

• Máis ácido láctico.
• Menos ácido acético.
• Maior ratio láctico/acético.
• Menos amoníaco.
• Un pH máis baixo, obtido en menos tempo.
• Máis estabilidade aeróbica: con pH menores ralentízase a actividade dos fermentos e fungos.

Por fortuna, todos estes parámetros están á disposición do gandeiro nos informes de resultados de calidade fermentativa dos laboratorios máis demandados.

Unha fermentación rápida e dominada por bacterias homofermentativas tamén preserva mellor a fracción dixestible do forraxe. Cando a fermentación se prolonga, os microorganismos consomen parte da fracción dixestible que se transforma en CO₂, etanol ou compostos volátiles. A lignina non a tocan…

4. Impacto directo de Egalis® Ferment na granxa

-Máis inxesta voluntaria: Un ensilado con menos acético e menos amoníaco é máis apetecible. Cómpre lembrar que un incremento de 0,5–1 kg MS/día pode traducirse en 1–2 litros máis de leite, sen aumentar o concentrado.

-Menos perdas de MS: Ao reducir fermentacións indesexables, consérvase máis forraxe utilizable.

-Maior eficiencia produtiva: Máis nutrientes conservados e maior apetecibilidade significa aumentar a Eficiencia Alimentaria: máis produción de leite por kg de materia seca inxerida.