A xestión da alimentación nos sistemas de alta produción de leite representa un factor crítico para o éxito operativo. No núcleo desta xestión atópase a Inxesta de Materia Seca (IMS), un parámetro fundamental que determina a cantidade de nutrientes dispoñibles para que a vaca leiteira cubra os seus requirimentos de mantemento e produción. Estimar correctamente a inxesta é esencial para alcanzar a máxima precisión na formulación de racións, evitando a sobrestimación ou subestimación de nutrientes, o cal podería levar a custos elevados, excreción de nutrientes, ou, pola contra, a baixas producións e problemas de saúde.
O Eixo Central Nutricional: Fibra e Dixestibilidade (dFND)
Un dos elementos con maior impacto na inxesta é a calidade das forraxes. O estado vexetativo no momento do corte define a cantidade de membranas celulares presentes, e é ben sabido que o incremento na dixestibilidade da Fibra Neutro Deterxente (FND) aumenta significativamente a IMS e a produción de leite.
A FND, e en particular o seu dixestibilidade (dFND), actúa como a principal limitante da inxesta ao retardar a taxa de pasaxe a través do rume. A mellora na calidade da forraxe ten un impacto económico directo: asóciase un aumento de 1 punto na dFND cun incremento de 0,17 kg na IMS e 0,25 kg en leite corrixido ao 4% de graxa. Por tanto, o obxectivo primordial en calquera explotación de alta produción debe ser producir forraxes de boa calidade para maximizar a inxesta e a cantidade de nutrientes procedentes de forraxes altamente dixestibles.
Evolución na predición de inxesta
Os estudos técnicos teñen confirmado que a FND por si soa é insuficiente para estimar e axustar a inxesta total, especialmente cando se inclúen fontes de fibra non forraxeiras (como a pulpa de remolacha ou casca de soia) ou cando a dFND é baixa. Factores como o contido de lignina (LDA), a cinética de dixestión e o tamaño de partícula inflúen directamente nas predicións de inxesta a partir de FND. Isto explica as grandes diferenzas na inxesta voluntaria observadas en dietas co mesmo contido de FND, demostrando que o efecto de enchido ruminal da FND é altamente variable.
A dixestibilidade da FND permite predicir con maior precisión a velocidade de dixestión da fibra e o tamaño da fibra non dixerida (uFND) que permanece ocupando espazo no rume.
Xestión do Manexo e Consistencia da Ración
O manexo da alimentación vai máis aló da formulación; nos sistemas de estabulación libre, a competencia polo acceso á comida é inevitable. Para asegurar a máxima inxesta e a correcta saúde ruminal, o racionamento debe enfocarse en conseguir os valores mínimos de fibra proveniente de forraxes.
A importancia da homoxeneidade e a subministración
É crucial asegurar que o comedeiro non estea baleiro por máis de 2 horas ao día, e que se provea alimento adecuado en cantidade e calidade ao longo de todo o comedeiro, garantindo libre acceso (ad libitum).
O obxectivo de sobrante da Ración Total Mesturada (TMR) debe ser aproximadamente do 2% máximo. Un sobrante máis alto podería aumentar a selección da comida (SORTING). O SORTING permite que as vacas inxiran racións variables, o que provoca fluctuacións prexudiciais nos patróns de fermentación ruminal, afectando á produción e a saúde. Para minimizalo, a subministración da TMR dúas veces ao día pode incrementar a IMS, especialmente no verán.
Un mesturado correcto e consistente é fundamental para evitar a selección. As vacas requiren racións homoxéneas para unha produción óptima, estabilizar o pH ruminal e optimizar a rumia. Factores críticos para un bo mesturado inclúen: o estado mecánico do carro mesturador, a orde de carga, evitar o sobreenchido (non superar o 75% da súa capacidade) ou o enchido insuficiente, e os tempos de mestura. A calidade do mesturado é deficiente se a variabilidade das partículas é maior ao 3%, e unha variabilidade superior ao 5% conleva unha redución da inxesta, menor produción e peor composición do leite. Cando se adquire un novo carro mesturador, debemos estar seguros en primeiro lugar que se adapta ao noso sistema e forraxes habituais e que ademais se realiza unha configuración inicial de coitelas, alturas e posicións correctas.

Para homoxenizar as mesturas, os ingredientes (incluídos os líquidos) deben agregarse no centro do mesturador. Ademais, o carro debe estar completamente nivelado para evitar que as partículas finas se despracen. O uso do Penn State Separator segue sendo unha ferramenta útil para verificar a lonxitude de picado correcta e a uniformidade da ración ao longo do comedeiro.
Vixilancia do Comportamento Animal
A rutina diaria da vaca comprende aproximadamente 10-14 horas de descanso, 7-10 horas de rumia e 5 horas de comida. A redución do tempo de descanso e rumia afecta negativamente á produción de búfer (saliva) e incrementa o risco de acidose subclínica, o que á súa vez diminúe a inxesta.
A sobrepoboación interfere co comportamento natural, aumentando a competencia polos comedeiros, reducindo o tempo de descanso e rumia, e incrementando a velocidade de inxesta. O tempo total de mastigación (rumia + inxesta) é o factor con maior impacto sobre o pH ruminal.
Eficiencia Alimenticia e Toma de Decisións Baseada en Datos (Dairy Compass)

A evolución do sector leiteiro cara a granxas máis grandes e maior produción individual esixe a optimización de todos os recursos para aumentar a eficiencia. A eficiencia alimenticia mídese como os kg de leite corrixido ao 4% de graxa e proteína (FPCM) por kg de materia seca inxerida (kg FPCM Leite/kg MS). Un obxectivo razoable de eficiencia sitúase entre 1,5 e 1,6 kg FPCM / kg MS.
Para manter a rendibilidade, é esencial que a produción por quilogramo de materia seca sexa o máis alta posible. A vixilancia constante da calidade das forraxes é clave, controlando periodicamente a Materia Seca, FND e a dixestibilidade da FND. En silos grandes, recoméndase establecer protocolos de mostraxe periódicos e usar medias móbiles, traballando cos valores medios das últimas tres mostras para minimizar erros de mostraxe.
De Heus Dairy Compass: Tecnoloxía ao Servizo da Precisión
A gran cantidade e complexidade de datos xerados diariamente polas explotacións leiteiras —incluíndo robots, salas de muxido monitorizadas, datos de fertilidade e produción— expoñen desafíos de interpretación. Dairy Compass, a plataforma de De Heus, é unha ferramenta deseñada para combinar e analizar estas diversas fontes de datos, actuando como un compás que guía ao produtor cara aos seus obxectivos.
Dairy Compass pormenoriza parámetros clave para optimizar a toma de decisións, incluíndo a calidade de forraxes, a eficiencia de alimentación, o rendemento dos equipos, o desempeño reprodutivo, a produción diaria e os controis leiteiros. Esta análise integrada axuda a detectar problemas rapidamente e a identificar as súas causas con maior precisión.
A ferramenta adáptase a sistemas robotizados e pode analizar datos como o número de muxido, a porcentaxe de tempo libre, a velocidade de muxido, os rexeitamentos de alimento e a porcentaxe de resto de alimento. Por exemplo, pode mostrar estacionalidade na produción (como o estrés por calor en agosto e setembro) ou o rendemento de grupos específicos, como xovencas, utilizando o Pico de Produción Estandarizado (PPE), un índice desenvolvido por De Heus que permite comparar a produción de leite corrixido entre vacas de diferentes días en leite e partos. Ao examinar o PPE, os especialistas poden detectar problemas na recría que afectan ao rendemento en lactación.
Asesoramento Integral
Ao final, existen tres tipos de racións: a que formulan os nutrólogos, a que se prepara nos carros, e a que realmente comen as vacas. Dairy Compass e o asesoramento experto permiten pechar a fenda entre a formulación ideal e a inxesta real.
Utilizando esta combinación de tecnoloxía e experiencia, convértense grandes volumes de datos complexos en información precisa sobre eficiencia alimentaria e marxes de beneficio, transformándoos directamente en beneficios económicos. É fundamental que o produtor, apoiado polo seu especialista De Heus, implemente o control real da inxesta para non desviarse en máis dun 2% da inxesta prevista.
A nutrición de precisión en De Heus é unha estratexia de rendibilidade sen concesións, construída sobre o axioma fundamental de que o importante é o nutriente e non o ingrediente.
A nosa misión é transformar a complexidade dos datos en resultados económicos irrefutables, garantindo que a vaca leiteira obteña a cantidade exacta de nutrientes necesarios para maximizar a súa produción e saúde.
Para iso, De Heus sitúase á vangarda combinando analítica de alta resolución e dixitalización profunda. Labexpert establece a verdade química de cada forraxe; Feed Expert, coa súa optimización avanzada baseada na Sincronización da Fermentación da Materia Orgánica a nivel ruminal (SFOS), e finalmente, Dairy Compass actúa como o compás indispensable, fusionando as análises de forraxes e a optimización de racións cos datos en tempo real da granxa (robots, eficiencia alimentaria, desempeño reprodutivo), para que os nosos especialistas poidan pechar a fenda entre a ración formulada e a que a vaca realmente inxere. Con esta integración tecnolóxica, non só tomámonos en serio cada nutriente, senón que garantimos a súa eficiencia e convertemos os datos complexos en beneficios económicos tanxibles.
Galego









Control OJD