O récord de importación de queixos a baixo prezo doutros países europeos afunde ás queixarías tradicionais españolas

A Federación Nacional de Industrias Lácteas (FeNIL), na súa nova edición do Barómetro do sector lácteo, pon de manifesto a tendencia preocupante para o futuro dunha parte das queixarías españolas que transforman leite de ovella e de cabra. Segundo os datos, os consumidores españois compran cada vez menos queixo de pasta prensada de ovella e cabra (queixo tradicional español) debido a múltiples razóns: cambios nos hábitos de consumo, menor renda dispoñible, prezo superior aos queixos elaborados con leite de vaca, etc.

Aínda que o mercado do queixo en España atópase en pleno crecemento, o comportamento das diferentes categorías é moi desigual. Por exemplo, as vendas totais de queixo nos establecementos da distribución organizada situáronse en 463.000 toneladas durante os últimos doce meses, é dicir, un 3,6% máis que o mesmo período do ano anterior segundo datos facilitados por Circana. Con todo, as vendas de queixos puros de ovella e de cabra non evolucionan a ese ritmo, o que reflicte que o consumo se está desprazando, progresivamente, cara a queixos que non sempre están vinculados coa nosa gastronomía e que, en moitos casos, son importados.

Proba diso é que en 2025 España rexistrou unha nova marca de importacións de queixo cun volume total de 435.000 toneladas, é dicir, un 6,4% máis que o ano anterior e ata tres veces máis do exportado (132.000 toneladas). En conxunto, as importacións españolas de produtos lácteos superaron por primeira vez en 2025 o millón de toneladas (concretamente 1.044.000) fronte ás 904.000 rexistradas en 2024. Este salto cualitativo das importacións explícase, principalmente, polos queixos provenientes de países como Alemaña, Países Baixos ou Francia.

A evolución do consumo e das importacións ten consecuencias directas sobre a cadea láctea. Por tanto, se os queixos elaborados con leite español de ovella e cabra perden presenza nos lineais e nas cestas da compra, diminúe tamén a demanda dunha materia prima, cuxa produción afronta problemas moi complexos, como o relativo á remuda xeracional. Os datos do Barómetro mostran que a produción de leite de ovella e de cabra acumulan, durante os últimos 12 meses, descensos do 3% e do 5% respectivamente. España chegou a producir 512.000 T. de leite de ovella e 470.000 T. de leite de cabra en 2021. Con todo, o ano pasado apenas se alcanzaron as 475.000 T. de leite de ovella e as 400.000 T. de leite de cabra. Estas caídas prodúcense sobre unha base cada vez máis estreita na que o número de gandeiros e gandeiras redúcese progresivamente.

Ademais, outro factor que é moi relevante para a industria queixeira nacional e que afecta de forma directa á súa competitividade é o acceso á materia prima nunhas condicións similares ás dos seus competidores europeos. Neste sentido, a recente irrupción de Países Baixos como un dos principais produtores de leite de cabra da UE alterou os equilibrios do mercado, cunha materia prima cuxo prezo adoita ser, de media, un 30% inferior ao do leite de cabra producida en España, o cal pon baixo moita presión, tanto ao sector produtor, como á industria queixeira.

Para Luis Calabozo, director xeneral de FeNIL, “Os españois non estamos a deixar de consumir queixo, senón que estamos a cambiar o tipo de queixo que incorporamos á cesta da compra. O problema aparece cando o crecemento do mercado é absorbido, principalmente, por produtos importados, mentres os queixos tradicionais de ovella e cabra perden posicións. Esta situación ameaza a viabilidade de moitas pequenas e medianas empresas queixeiras españolas, polo que instamos os consumidores a que opten por queixos elaborados no noso país buscando nas etiquetas a orixe España na lista de ingredientes”.

FeNIL considera necesario reforzar a competitividade de toda a cadea e reclama, ademais, a colaboración das administracións, a distribución e o conxunto do sector para impulsar a promoción dos queixos tradicionais españois para poñer en valor a súa calidade, diversidade e contribución á economía das zonas rurais do país.