Galego
O III Congreso Internacional de Vacún de Carne, organizado pola Asociación 19 de Abril e Dehesa Grande en colaboración coa Universidade de Salamanca, contou coa participación de preto de 300 profesionais do sector gandeiro, representantes institucionais, investigadores, empresas e comunicadores, consolidándose como un foro de referencia para a análise dos retos presentes e futuros do vacún de carne en España e no contexto internacional.
A xornada, celebrada o 21 de maio en Salamanca, virou ao redor de cuestións crave como a atracción de talento, a innovación tecnolóxica, a relación entre universidade e empresa, o acordo con Mercosur, o consumo e a comunicación co consumidor e a xestión de enfermidades emerxentes.
Un punto de encontro para o presente e o futuro do vacún
O congreso arrincou coa inauguración institucional, a cargo da conselleira de Agricultura, Gandería e Desenvolvemento Rural da Junta de Castilla y León, María González Corral, do vicerreitor de Investigación da Universidade de Salamanca (USAL), José Miguel Mateos Roco, e dos presidentes da cooperativa Dehesa Grande e a Asociación 19 de Abril, Gabriel Gonzalo e Ramón Guarido.
Na súa intervención, a conselleira, que estivo acompañada do viceconselleiro de Política Agraria Comunitaria e Desenvolvemento Rural, Jorge Llorente Cachorro, agradeceu a Dehesa Grande e á Asociación 19 de Abril a invitación ao que denominou “un espazo de reflexión e diálogo” centrado nun dos sectores estratéxicos de Castela e León: o vacún de carne.
Subliñou así mesmo a posición de liderado de Castela e León en número de vacas nutrices a nivel nacional, un indicador que, ao seu xuízo, “evidencia a relevancia do sector non só en termos produtivos, senón tamén pola súa contribución ao emprego, ao desenvolvemento dunha industria innovadora, á fixación de poboación no medio rural e ao futuro da comunidade”. Neste contexto, anunciou a posta en marcha de dous proxectos de investigación claves para o sector: unha estratexia para a erradicación da tuberculose bovina e unha iniciativa de transformación dixital baseada en analítica avanzada de datos e intelixencia artificial.
Pola súa banda, José Miguel Mateos Roco puxo en valor, dun lado, a relevancia do congreso ao afirmar que “que se consolida como un referente para o sector” e, doutro, a implicación da USAL co sector gandeiro. “A USAL non só mira á cidade senón á provincia. Por iso, o noso compromiso coa formación, investigación e transferencia de coñecemento no sector gandeiro é fundamental. Evidénciao a posta en marcha do Grao en Veterinaria”, declarou.
Nesta mesma liña de fortalecemento do sector e do papel dos espazos de diálogo, Gabriel Gonzalo, presidente da cooperativa Dehesa Grande, subliñou que “os que traballamos no vacún sabemos que este sector non se detén: os retos sanitarios, comerciais, etc., avanzan rápido. Por iso necesitamos este espazo. Necesitamos mirarnos aos ollos para falar con claridade sobre o que somos e o que queremos ser”.
Unha idea que tamén apoiou Ramón Guarido, quen destacou a consolidación deste encontro e o papel da colaboración institucional e empresarial: “hoxe podemos dicir que o Congreso Internacional de Vacún veu para quedarse. Grazas a Dehesa Grande por confiar na nosa idea e por axudarnos a facer crecer este congreso, que hoxe é de todos”.
O transporte de animais, ante novos retos regulatorios
O groso da xornada arrincou cun relatorio a cargo Marc Póo, xerente da Asociación Nacional de Transporte de Animais (ANTA), que profundou no futuro do transporte de animais de vivos e máis concretamente nos novos retos derivados da normativa que está por vir.
Neste sentido, Póo expresou o seu rexeitamento á proposta de regulamento europeo sobre benestar animal no transporte ao considerar que non se axusta á realidade do sector. Criticou especialmente as limitacións na duración das viaxes, o aumento dos espazos por animal e os cambios nas densidades, que -ao seu xuízo- poderían incrementar o risco de lesións.
Así mesmo, alertou do forte impacto económico que podería ter a súa aprobación, co peche de explotacións, perda de emprego e elevados custos adicionais, e defendeu o compromiso do sector coa bioseguridade a través de medidas como a autodesinfección.
Talento, innovación e empresa: claves para a remuda xeracional
Tras a intervención de Póo deuse paso á primeira das tres mesas redondas da xornada, moderada por Luis Miguel Sánchez-Gil, profesor da Universidade de Salamanca, que estivo centrada no futuro do sector e máis concretamente na captación de talento e os roles da universidade, os centros de investigación e as empresas.
A mesa puxo de relevo que o futuro do sector pasa pola dixitalización, a profesionalización e unha maior integración entre universidade e empresa. Neste sentido, Ana Belén Gil González, co-directora da Cátedra de Intelixencia artificial e Reto Demográfico (DemIA) da Universidade de Salamanca, destacou o papel clave da intelixencia artificial e a necesidade de reforzar a conectividade e as infraestruturas tecnolóxicas no medio rural.
Desde a perspectiva do sector produtor, Alfonso Cobaleda subliñou a importancia de adaptarse á innovación e avanzar na profesionalización das explotacións, concibidas como empresas que deben ser rendibles.
Pola súa banda, Elio López García, CEO de Innogando, incidiu en que o sector gandeiro xa está a avanzar na adopción de novas tecnoloxías, orientadas a mellorar a eficiencia, a rendibilidade e a paliar a falta de man de obra, aínda que con distintos ritmos entre explotacións.
Finalmente, Juan José García, xefe da Unidade de Ruminantes do ITACyL, destacou o potencial destas ferramentas para optimizar a xestión produtiva, á vez que alertou dos retos futuros ligados ao aumento da demanda de proteína e á necesidade de garantir a viabilidade do sector neste contexto.
Mercosur: competencia global e necesidade de equilibrio
O acordo entre a Unión Europea e Mercosur centrou un dos principais debates da xornada para analizar as súas implicacións desde distintas perspectivas. A mesa, moderada por Octavio Gonzalo, xerente de Dehesa Grande, contou coa participación de Alejandro Gutiérrez, director adxunto de PROVACUNO, e Miguel González Unzurrunzaga, técnico agropecuario uruguaio.
Durante o intercambio abordáronse os retos e oportunidades do acordo comercial, con especial atención á competencia internacional e ás diferenzas estruturais entre rexións. Neste contexto, Octavio Gonzalo subliñou a importancia de comprender a realidade dos países produtores de Mercosur, caracterizados por unha elevada cabana gandeira e un proceso progresivo de adaptación a estándares como a rastrexabilidade.
Pola súa banda, Alejandro Gutiérrez advertiu da forte presión competitiva de países como Brasil e do impacto desigual do acordo, que podería prexudicar especialmente ao sector do vacún de carne europeo debido aos menores custos de produción e a cuestións sanitarias aínda sensibles. No entanto, defendeu a necesidade de manter a apertura ao comercio internacional, sempre en condicións equilibradas.
Desde a perspectiva dos países de orixe, Miguel González Unzurrunzaga achegou a visión do modelo produtivo uruguaio, altamente orientado á exportación e baseado en grandes explotacións, destacando a variabilidade de custos e prezos dentro do bloque e a súa influencia na competitividade global.
Reconectar co consumidor: ciencia, comunicación e gastronomía
A relación entre a carne de vacún e o consumidor centrou outra das mesas da xornada, moderada por Ceferina Vieira Aller, investigadora do ITACyL, e que contou coa participación do doutor Antonio Escribano, especialista en endocrinoloxía e nutrición; o chef David de Jorge (Robin Food); e Nuria Cardoso, responsable de Comunicación de ASEDAS.
Durante o debate púxose de manifesto a complexidade da mensaxe que recibe o consumidor, a miúdo contraditorio, así como a necesidade de reforzar a divulgación baseada en evidencia científica e mellorar a comunicación do sector. Neste sentido, Antonio Escribano defendeu o papel da carne de vacún na alimentación humana e cuestionou a orixe de parte da controversia actual.
Pola súa banda, David de Jorge apelou a recuperar a conexión emocional coa alimentación e destacou o papel da gastronomía como transmisora de valor e experiencia, á vez que animou ao sector para recoñecer a súa contribución.
Finalmente, Nuria Cardoso achegou unha visión desde o consumo, sinalando que a percepción da carne de vacún segue sendo maioritariamente positiva entre a poboación, aínda que subliñou a importancia de manter unha estratexia de comunicación constante e coordinada ao longo de toda a cadea de valor.
Enfermidades emerxentes: prevención, vixilancia e novos desafíos
A xestión das enfermidades emerxentes centrou a terceira e última mesa redonda do congreso, moderada por Ramón Guarido, presidente da Asociación 19 de Abril, e na que participaron Flor Linares, veterinaria en COBADU; Mercedes Cámara, directora adxunta de ANICE; Mª José Castro, responsable do servizo técnico de vacún de carne en De Heus Nutrición Animal; e Luis Antonio Gómez Iglesias, coordinador de servizos na Dirección Xeral de Produción Agrícola e Gandeira na Junta de Castilla y León.
Durante o debate, os relatores coincidiron en sinalar o impacto do cambio climático e a globalización como factores determinantes na aparición e propagación de novas patoloxías, así como a necesidade de reforzar a vixilancia activa como ferramenta fundamental de prevención. Neste contexto, destacouse a importancia de impulsar políticas decididas de vacinación e de fortalecer a concienciación do conxunto do sector.
Así mesmo, púxose en valor o papel das ferramentas dispoñibles para a detección precoz de enfermidades e a necesidade de utilizalas de forma adecuada, xunto coa relevancia da nutrición como elemento clave para mellorar a resposta do animal ante as enfermidades e favorecer a súa recuperación.
Para rematar, abordáronse as limitacións actuais en materia de control sanitario, como a falta de autorización para determinadas vacinas -como a relativa á dermatosis nodular contaxiosa-, o que evidencia a necesidade de seguir avanzando en investigación e marco regulatorio.
Recoñecemento ao compromiso e novas iniciativas de promoción
Un dos momentos máis salientables da xornada foi a entrega do premio a toda unha traxectoria ao doutor Antonio Escribano, en recoñecemento ao seu compromiso e apoio ao sector do vacún. O galardón foi entregado por Vicente del Bosque nun acto cargado de simbolismo que puxo en valor a contribución do especialista á defensa e divulgación do papel da carne na alimentación.
O Congreso tamén serviu para reforzar o vínculo entre o sector e o consumidor a través de novas iniciativas de promoción. Neste marco, Dehesa Grande e a Asociación 19 de Abril alcanzaron un acordo coa Asociación de Empresarios de Hostalería de Salamanca para organizar, o próximo mes de setembro, un concurso de tapas de carne de vacún na cidade, co obxectivo de incentivar o seu consumo e poñer en valor este produto a través da gastronomía. A acción permitirá, ademais, dar visibilidade ás empresas e institucións patrocinadoras do Congreso.
Conclusións: un sector estratéxico que mira ao futuro
O congreso concluíu cunha mensaxe compartida polos organizadores e participantes: o vacún de carne é un sector estratéxico que afronta importantes desafíos, pero que conta con ferramentas, coñecemento e profesionais para seguir avanzando.
Desde a organización, Octavio Gonzalo, xerente de Dehesa Grande, e Ramón Guarido, presidente da Asociación 19 de Abril, valoraron moi positivamente o desenvolvemento do encontro e o nivel dos debates, destacando que esta terceira edición reforza o papel do Congreso Internacional de Vacún como espazo de diálogo para anticipar o futuro do sector desde unha perspectiva económica, científica e social.
Control OJD
