“No Plan 2026 incluímos novas melloras no seguro de vacún de reprodución e de cebo”

A Agrupación Española de Entidades Aseguradoras dos Seguros Agrarios Combinados, S.A. (AGROSEGURO) encárgase desde a súa creación en 1980 da xestión dos seguros agrarios por conta e en nome das entidades aseguradoras e foi un da motores clave para a implantación e extensión dos seguros agrarios en España.

De feito, a contratación de seguros agrarios en 2025 creceu un 1%, tanto en curmás alcanzando os 1.029 millóns de euros– como en número de pólizas –con case 380.000 pólizas subscribidas durante o exercicio e un valor asegurado que creceu un 6% no pasado ano, ata os 19.332 millóns de euros.

Para coñecer as últimas novidades nos seguros agrarios e gandeiros para esta campaña e as especificidades de Galicia nesta materia falamos con José Bernardo Rodríguez, director territorial Noroeste-Canarias de Agroseguro..

– Como avanzou a cobertura do seguro agrario e gandeiro no noroeste de España, e en Galicia en concreto nos últimos anos?
De maneira habitual, as rexións onde os seguros gandeiros teñen maior peso, a contratación alcanza cifras estables, con variacións progresivas. Aínda así, as cifras de aseguranza en Galicia mostran cifras moi positivas en 2025, con case 40.000 pólizas do seguro agrario, que supoñen 1.227 millóns de euros de capital asegurado, un 12% máis que no ano anterior. Isto, traducido a campo, son máis de 40 millóns de animais ou prazas gandeiras aseguradas, e no caso dos seguros agrícolas, case un millón de toneladas e case 30.000 hectáreas. Todas estas cifras supoñen un crecemento respecto ao ano anterior.

As cifras de aseguranza en Galicia mostran cifras moi positivas en 2025, con case 40.000 pólizas do seguro agrario, que supoñen 1.227 millóns de euros de capital asegurado

Respecto á sinistralidade, Agroseguro pechou 2025 con 33,2 millóns de euros en indemnizacións abonadas aos agricultores e gandeiros asegurados en Galicia, un novo máximo histórico, ao superar nun 4% as indemnizacións do ano anterior. Por produción, destacan as indemnizacións abonadas aos gandeiros galegos asegurados nas diferentes liñas que cobren os accidentes e enfermidades do gando vacún, que crecen un 7% respecto a 2024 e suman 17,4 millóns.

-Que novidades destacaría das liñas de seguro pecuario para 2026, especialmente en vacún de carne? E en vacún de leite?
As liñas de vacún incorporaron importantes melloras nos últimos anos. En primeiro lugar, gustaríame remontarme ao Plan 2023 de seguros pecuarios, cando o seguro de vacún de cebo -importante en Galicia- viviu unha completa transformación para adaptarse á realidade do sector, que foi moi ben acollida. A posteriori, o Plan 2024 presentou numerosas melloras para a liña de vacún de carne e leite, como a mellora das garantías e indemnizacións na cobertura de calidade do leite da liña, a actualización á alza dos gastos veterinarios cubertos en caso de prolapsos de matriz, cesárea, desprazamento do abomaso, por ataque de animais ou polos danos de sementais en centros de reprodución.

Así mesmo, ampliouse a cobertura de mamitis para exemplares de vacún de carne de ata 9 anos, e mellorouse o método de cálculo da prolificidad (capacidade de procrear) ao ampliar a media de cálculo de nacementos ata os tres últimos exercicios, evitando prexuízos a aquelas explotacións que sofren unha diminución nun ano concreto. Foi un ano de traballo moi intenso, con grandes avances na liña.

“No Plan 2026 incluímos novas melloras no seguro de vacún de reprodución e de cebo”

A continuación, en 2025, enfocamos o noso traballo en engadir melloras a outras liñas, como os seguros de ovino e caprino, aviario de carne e posta e á liña de Retirada e Destrución. No Plan 2026, que entrará en vigor en xuño, incorpóranse novas melloras no seguro vacún de reprodución. Entre elas, destacan a inclusión de cobertura para animais en centros de testaje, melloras nas indemnizacións tanto na garantía de crías como nas táboas de valoración de carne, así como a unificación de réximes para simplificar a contratación.

Ademais, incorpóranse novas coberturas, como a de pneumonías para animais produtivos no caso de asegurados bonificados e a de enterotoxemias para animais non produtivos. No caso do seguro de vacún de cebo, inclúese o ataque de animais salvaxes dentro da garantía básica, e na garantía de mortalidade masiva engádese unha nova franquía elixible do 50%.

É dicir, como se pode comprobar, o seguro agrario non é estático. Está en completo desenvolvemento e avance desde o seu nacemento en 1980, con cinco liñas agrícolas. Nada que ver coa realidade actual, con 45 liñas en total, e delas, ata 15 liñas son gandeiras e acuícolas.

-Unha queixa recorrente nos últimos anos entre os gandeiros de vacún é que as táboas de indemnizacións por sacrificio obrigatorio están desfasadas, e non se corresponden co valor dos animais, que case se duplicou nos últimos 5 anos. Que opina ao respecto? Hai novidades en canto á actualización das táboas?
Non é cuestión das táboas, senón da valoración económica dos animais asegurados, cuxa actualización é competencia do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación. Neste sentido, o Ministerio levou a cabo diferentes revisións dos valores nos últimos anos: sen ir máis lonxe, no Plan 2025 xa se produciu unha actualización e, ademais, para o Plan 2026 volveuse a aprobar unha nova subida dos valores de aseguranza con incrementos importantes de ata o 30%. Con todo, é certo que o sector continúa solicitando ao Ministerio novas actualizacións destes valores.

No Plan 2026 volveuse a aprobar unha nova subida dos valores de aseguranza con incrementos importantes de ata o 30%

-Que reto supoñen as enfermidades emerxentes para os seguros gandeiros en España?
É un reto moi complicado. Primeiro porque xeran gran incerteza e alarma entre o sector gandeiro, e máis, porque nalgúns casos, trátase de enfermidades nunca rexistradas en España ou que non se detectaran en décadas. Como comentamos antes, o seguro está en continuo desenvolvemento, e as enfermidades son un punto de atención e estudo para todos os actores do seguro.

-Neste sentido, Como está a cobertura da Enfermidade Hemorráxica Epizoótica, a peste porcina africana ou a Enfermidade Nodular Contaxiosa a nivel nacional?
Cando o sector detecta unha necesidade, porque xorde un novo risco, realiza a petición ao Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación e, a través de ENESA e de Agroseguro, iníciase un período de estudo para valorar a viabilidade e a repercusión técnica de incorporar esas coberturas ao seguro, contando para iso co apoio de equipos de investigación e expertos en epidemioloxía e sanidade animal.

Todos estes cambios e melloras apóianse nun rigoroso traballo técnico e nunha sólida base actuarial que garanten a estabilidade presente e futura do sistema. Só así se pode dotar de seguridade ao campo e a todo o sistema de seguros agrarios. Nestes casos, as tres enfermidades atópanse actualmente en estudo e desde Agroseguro mantemos unha comunicación permanente con todo o sector e coa Administración.

 Está a estudarse a cobertura da Enfermidade Hemorráxica Epizoótica, a peste porcina africana ou a Enfermidade Nodular Contaxiosa

-O seguro vitícola presenta unhas características singulares en Galicia. Que destacaría das pólizas e do grao de cobertura?
O seguro de uva de viño ten un longo percorrido dentro do seguro agrario e está plenamente desenvolvido, con cobertura fronte á xeada, o pedrisco, a choiva persistente, torrencial, inundación, os danos por mildiu, os que causa a fauna ou os incendios. É dicir, practicamente todos os riscos aos que se enfronta un viticultor.

En Galicia a superficie asegurada superou as 3.300 hectáreas na última campaña, con máis de 23.000 toneladas aseguradas, principalmente en Ourense, son cifras que superan en case un 10% a aseguranza da campaña anterior.

O seguro vitícola en Galica creceu un 10% na úlltima campaña

-E en canto a horta, especialmente en pataca,  como avanzou a contratación de seguro en Galicia e cales son os principais riscos que cobre?
Todos os seguros agrícolas teñen marxe de crecemento en Galicia, aínda que durante moito tempo non existiu gran percepción de risco, e a situación comeza a reverterse debido aos fenómenos -iguais ou diferentes ao resto de España- que tamén sofre a rexión. En concreto, os riscos incluídos na liña de seguro que cobre o cultivo de pataca (hortalizas ao aire libre outono-inverno) son os danos por non nascencia, xeada, choiva persistente, torrencial e inundacións, pola fauna silvestre e cinexética, ou polos incendios.

-A comunidade galega, xunto con Asturias e Castela e León, lideran a produción forestal en España, con especies como o piñeiro e o eucalipto. Que destacaría das liñas de pólizas que ofrece Agroseguro e como avanza a súa contratación?
É un seguro que chamou a atención ao longo do último ano, debido aos incendios forestais do pasado verán. A súa implantación é escasa, pero explícase polo escaso coñecemento do seguro polo produtor forestal. É unha liña con marxe de crecemento, que ofrece cobertura fronte aos danos por vento, choiva torrencial, inundacións, neve e, por suposto, incendios. Son riscos que, como se pode comprobar, están á orde do día.

-O noroeste tamén é líder nacional na produción de castaña, un sector que se enfronta nos últimos anos a dificultades pola propagación de novas enfermidades (como a avispilla do castiñeiro) así como a prolongadas secas en períodos estivais. Que radiografía nos pode ofrecer dos seguros para este sector e como evoluciona a contratación de pólizas?
O seguro de castiñeiro foi unha liña de baixa implantación, debido á falta de sensación de risco dos produtores. É un cultivo que está completamente adaptado ao clima cantábrico, e por iso ten alí o seu principal arraigamento. As pragas non están incluídas dentro das coberturas do seguro, pero a lista de riscos si incluídos é moi ampla e inclúe pedrisco, choiva torrencial e persistente, inundacións, vento tempestuoso ou incendio.

-Outro sector que se enfronta a retos similares é o da apicultura. Cal é a panorámica que nos pode realizar da implantación do seguro apícola en Galicia, Asturias e León, e cales son as principais vantaxes das liñas que ofrece Agroseguro?
No ano 2020, o seguro de apicultura tivo 12 pólizas en vigor no caso de Galicia. O ano pasado pechouse con catro veces máis, con 48 pólizas. A aseguranza crece ano a ano, e alégranos comprobar que os apicultores renovan as súas pólizas, porque dan valor á tranquilidade que lles supón contar co respaldo do seguro agrario. Sen ir máis lonxe, a garantía adicional por incendio –dispoñible no seguro- é unha cobertura moi valorada polo sector, especialmente en Galicia.

-Que impacto tiveron os incendios forestais do 2025 no que é a actividade de Agroseguro en Galicia, Asturias e León?
Sen dúbida, os incendios do pasado verán foron unha etapa complicada. Primeiro, porque todos os que traballamos en Agroseguro –e por suposto a dirección territorial noroeste- sentimos unha profunda empatía co medio rural e todos os seus habitantes. Foron semanas de profunda tristeza, e tentamos avaliar danos coa maior celeridade posible para abonar as indemnizacións canto antes e axudar aos nosos asegurados a empezar de novo.

É certo que os maiores danos dos incendios rexistráronse en masas forestais, en monte sen aproveitamento industrial, pero tamén en explotacións agrícolas e gandeiras. De feito, os case 5 millóns de euros en indemnizacións abonadas en 2025, é unha cifra moi superior á media dos anteriores cinco anos, que se situaron ao redor dos 2 millóns de euros. Son cifras menores a unha seca, unha xeada ou unha DANA, pero que duplique a cifra habitual dá boa mostra da gravidade dos incendios rexistrados en 2025.

 O seguro agrario é a mellor ferramenta que teñen os agricultores e gandeiros para facer fronte á actual realidade climática.

-Considera que está preparado o sistema de seguros agrarios en España para o impacto que está a ter na agricultura e a gandería tanto o cambio climático como as enfermidades emerxentes?
Estao, e o seguro agrario demostrouno nos últimos anos. Só temos que pensar que desde 2017, a sucesión de fenómenos meteorolóxicos graves foi constante: secas, tormentas, xeadas, nevadas… e sempre se ofreceu a mellor calidade de servizo, mesmo en avaliacións de danos moi complicadas, como a seca de 2023 ou os danos provocados pola terrible DANA de finais de 2024. O seguro agrario é a mellor ferramenta que teñen os agricultores e gandeiros para facer fronte á actual realidade climática.

-Sería sostible sen o apoio de fondos públicos?
O Sistema español de Seguros Agrarios Combinados naceu como un modelo público-privado e foi unha das claves do seu éxito, non debemos esquecer que serve de referencia a outros países que tentan aprender e copiar do noso funcionamento. O apoio e impulso público é claro e necesario, e tanto as subvencións á contratación de pólizas como o seu papel no reaseguro foron fundamentais para o seu crecemento. É algo que, ademais, está fóra de calquera debate. De feito, todas as administracións, tanto nacionais como autonómicas, independentemente da súa cor política, consideran ao seguro agrario como unha das súas principais políticas agrarias.

No caso concreto de Galicia, a suma da subvención estatal que concede ENESA coa que concede a Xunta supón, de media, un 46% do custo do seguro, unha porcentaxe que coincide coa media nacional. É dicir, o impulso público é moi relevante, e asume case a metade do custo do seguro. O rural galego está a responder cun incremento constante na protección das súas producións fronte ao crecente risco.