Galego
Lactalis España e o Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), a través da Estación Experimental do Zaidín (Selecta), anuncian a renovación e ampliación ata 2033 do acordo de colaboración para impulsar a redución de emisións de gases de efecto invernadoiro (GEI) en granxas de vacún leiteiro provedoras de leite.
Tras un primeiro ano centrado en asegurar a calidade do dato, validar metodoloxías e aterrar solucións aplicables, o proxecto entra en fase de despregamento cun fito principal: a identificación de 27 pancas de redución listas para converterse en medidas implantables sobre o terreo.
Unha ambición cuantificada e un proxecto orientado a resultados
A transición climática do sector lácteo xógase, en gran parte, na orixe. Por iso, Lactalis sitúa o traballo coas explotacións provedoras como unha panca estratéxica de transformación, aliñada cunha ambición cuantificada: reducir un 30,3 % as emisións de Alcance 3 FLAG para 2030 e contribuír á neutralidade climática en 2050.
A colaboración de Lactalis España e o CSIC coas granxas contribúe a mellorar a eficiencia das ganderías, que logran unha maior resiliencia ante a volatilidade de custos, a presión regulatoria e cambios do mercado
Neste contexto, a compañía impulsa un proxecto que busca converter a medición en acción, con solucións técnicas que poidan implementarse e escalarse sen perder de vista a viabilidade das granxas. “O primeiro paso é medir ben a realidade de cada granxa: se non entendemos con precisión onde se xeran as emisións, non podemos deseñar solucións eficaces nin acompañar ao gandeiro nun cambio real”, explica José Sáez, director de Lactalis Compras e Subministracións.
Ademais da súa contribución climática, esta colaboración incorpora unha dimensión crave para o futuro do sector: mellorar a eficiencia global da explotación, entendida como a capacidade de producir de forma máis estable, con mellor uso de recursos e maior resiliencia ante volatilidade de custos, presión regulatoria e cambios no mercado.
Do dato á granxa: un modelo robusto que impulsa eficiencia produtiva e económica
Lactalis auditou máis de 1.000 granxas no últimos tres anos, o que permite clusterizar tipoloxías, comprender perfís produtivos e orientar recomendacións adaptadas.
En paralelo, o CSIC prestou apoio técnico en oficina e en campo, revisando a ferramenta de medición e o procesado de datos “desde a granxa á compañía”, e propoñendo melloras que reforcen comparabilidade e fiabilidade. Segundo David Yáñez, investigador do CSIC e especialista en nutrición animal, este traballo foi clave para “aliñar ciencia e técnica coa realidade do terreo” e conseguir que a medición sexa útil para transformar.
Este enfoque metodolóxico non só serve para reducir emisións: constrúe unha base obxectiva para tomar mellores decisións de xestión.
Boa parte das bases de redución de emisións (rendemento alimentario, benestar animal, manexo da fertilización etc.) tamén son bases de competitividade
A medición comparable e a análise por tipoloxías permiten identificar prácticas con impacto directo na eficiencia do modelo produtivo (rendemento alimentario, manexo, fertilización, xestión de xurros, benestar animal) e, con iso, en variables económicas de primeira orde: consumo de insumos, produtividade por vaca, estabilidade sanitaria, custos enerxéticos e aproveitamento de recursos.
Na práctica, moitas das pancas de redución tamén son pancas de competitividade: axudan a optimizar a relación entre recursos utilizados e litros producidos, reducen perdas e melloran a planificación.
Neste sentido, o proxecto ofrece unha oportunidade adicional: avanzar cara a un marco no que a sustentabilidade non sexa un custo engadido, senón unha vía de eficiencia económico-financeira, ao orientar investimentos e melloras cara a medidas con retorno operativo (menor dependencia de insumos, mellor manexo, máis eficiencia enerxética) e con capacidade de protexer marxes en escenarios de volatilidade.
O proxecto avanza cara a un marco no que a sustentabilidade non é un custo engadido, senón unha vía de eficiencia económica
16 granxas piloto e 27 pancas: do coñecemento aplicado ao despregamento escalable
O traballo de profundidade materializouse en 16 granxas piloto, seleccionadas para representar distintos perfís e tipoloxías produtivas. Deste piloto xorde o principal resultado do primeiro ano: 27 pancas de redución en ámbitos como fertilización e manexo agronómico, eficiencia de recursos, benestar animal, xestión do esterco e alimentación do gando, entre outras.
Para facilitar a súa aplicación, traducíronse en fichas explicativas e materiais prácticos dirixidos a técnicos e gandeiros, co obxectivo de compartir unha linguaxe común, acelerar a comprensión e facilitar a implantación de medidas de forma realista e gradual.
De maneira complementaria, o CSIC vén impartindo formación en alimentación e nutrición animal ao equipo de Lactalis para reforzar capacidades internas e facilitar o escalado.
Como destaca David Yáñez, o obxectivo é converter coñecemento científico en decisións operativas: “Cando a ciencia aterra no terreo e se traduce en medidas comprensibles, o sector gaña en eficacia e o gandeiro gaña en autonomía para mellorar”. Esta transferencia de coñecemento reforza un elemento diferencial do proxecto: non se limita a diagnosticar, senón que constrúe capacidades para soster o cambio no tempo.
Un enfoque de colaboración e acompañamento, con folla de roteiro ata 2033
O proxecto apóiase nunha lóxica de colaboración e proximidade coas granxas participantes, imprescindible para que as medidas se integren na operativa diaria.
“Imos con moito respecto e proximidade, porque ao final estás a entrar na casa de alguén. Por iso é clave construír confianza dende o primeiro momento e explicar ben o propósito: traballar xuntos para identificar oportunidades de mellora e convertelas en medidas útiles e aplicables. A nosa intención é acompañar aos gandeiros, achegando ferramentas e coñecemento para avanzar paso a paso, desde a colaboración e como verdadeiros aliados”, resume o equipo técnico involucrado no piloto.
A ampliación do acordo ata 2033 abre unha segunda etapa centrada na implementación progresiva, o seguimento e a mellora continua, co obxectivo de acelerar reducións reais na orixe, onde se concentra o groso do reto do sector.
«Imos con moito respecto e proximidade ás granxas. É clave traballar xuntos para identificar oportunidades de mellora, a nosa intención é acompañar»
En paralelo, traballarase en estruturar un sistema de despregamento que permita priorizar medidas por tipoloxía de granxa e, a futuro, habilitar un marco de incentivos orientado a resultados, apoiado nunha base metodolóxica robusta. “Pasar do diagnóstico á acción significa precisamente isto: ter datos fiables, medidas concretas e un plan realista para despregalas cos gandeiros”, subliña José Sáez.
A partir de abril, o proxecto prevé workshops técnicos e formación para traballar as 27 pancas antes do despregamento, a preparación do plan de implementación por tipoloxías e unha fase de saída a campo para comezar o despregamento progresivo, tomando como referencia o punto de partida de medición (2021) e avaliando avances conforme intégrense as medidas.
Con iso, Lactalis e CSIC consolidan un modelo de colaboración con vocación sectorial: unha metodoloxía que une ciencia, empresa e granxa para reducir emisións, mellorar xestión e fortalecer a competitividade do sector primario en España.
Control OJD
