“En Leche Gaza pagamos un prezo bastante superior para que o gandeiro poda innovar e haxa relevo”

Leche Gaza é unha rara avis no mundo da industria de transformación láctea española. Trátase da terceira empresa máis pequena do sector pero a que ten un público máis fiel e unha marca recoñecida capaz de competir coa marca branca.

Xunto a Central Lechera Asturiana, son a día de hoxe as dúas únicas empresas superviventes herdeiras do decreto franquista que regulaba a concesión para o subministro de leite en condicións hixiénicas aos municipios de máis de 25.000 habitantes.

Para optar a esas concesións, que saían a concurso, tiñan prioridade as agrupacións de gandeiros. En Zamora fórmase un grupo de produtores liderado por un veterinario, Santiago Santos, e preséntase ao concurso, aínda que acaba sendo adxudicatario un queixeiro local. Os gandeiros recorren e as autoridades optan pola solución salomónica: outorgar dúas concesións en Zamora, unha a cada un dos aspirantes. Ese é un factor, o da competencia, que foi fundamental, porque para competir Gaza decidiu apostar desde o principio pola calidade, fronte a prácticas habituais daquela como a de botarlle auga ao leite.

As Centrais Leiteiras tiñan o monopolio para a comercialización de leite líquido na súa respectiva cidade, salvo en Madrid, Barcelona, Bilbao e Zamora, onde había máis dunha concesión

Xunto coa aposta pola calidade, unha xestión profesional da compañía desde o inicio e a innovación continua (foi a primeira empresa en aplicar a refrixeración na granxa, en pagar pola calidade hixiénica do leite e en poñer en marcha unha certificación integral das súas granxas), seguen sendo os sinais de identidade da marca, xunto coa vinculación directa entre produción e transformación, a través dunha fórmula orixinal segundo a cal cada gandeiro socio entrega unha cantidade de leite proporcional ao número de títulos que posúe na empresa (10 litros de leite diarios por acción).

Hoxe, 60 anos despois da súa creación, Leche Gaza xera uns 80 millóns de euros de facturación e comercializa 55 millóns de leite de vaca e 3 millóns de leite de ovella ao ano. Entrevistamos a Saúl Alonso, novo xerente da empresa.

– Gaza ten unha historia peculiar. Cales son os valores que diferencian á empresa?
– Gaza nace no ano 1966 como un Grupo Sindical de Colonización con dous obxectivos: o primeiro dotar aos cidadáns de Zamora dun leite san e de calidade e o segundo resolver o histórico problema da comercialización, neste caso de leite de vaca.

A unión fai a forza e por iso, adicionalmente, buscábase xerar uns ingresos nas familias do mundo rural, que daquela, igual que en certa medida ocorre aínda hoxe, era o elo máis débil.

Tras a obrigada transformación posterior en SAT, Gaza convértese máis tarde, no ano 2001, nunha Sociedade Limitada na que os gandeiros que subministran o leite son os accionistas da empresa. Esa é desde entón a nosa forma xurídica, coa particularidade de que as entregas de leite están directamente vinculadas ao accionariado, é dicir, son directamente proporcionais ás participacións que cada gandeiro posúe.

Só pode ser socio o gandeiro que produce leite e se deixa de entregar leite, deixa de ser socio

Leche Gaza é unha compañía con moitas particularidades e esa é unha delas. Outra é que a nivel de Estatutos, a transmisión de participacións só pode facerse ben aos sucesores de cada socio a nivel particular ou ben a outros socios gandeiros que xa formen parte de Gaza. É dicir, de momento ninguén externo pode adquirir esas participacións e se alguén quere aumentar as entregas de leite ten que aumentar antes de forma proporcional os títulos que posúe da empresa.

– Por cantos gandeiros está formada neste momento Gaza?
– Actualmente somos unhas 70 explotacións. Todos os nosos socios, que á vez son os propietarios da compañía, entregan leite. Temos gandeiros que entregan leite de vaca e gandeiros que entregan leite de ovella.

Fano en base ao número de participacións que teñen na compañía: os que teñen máis participacións entregan máis leite e para poder aumentar a produción terían que adquirir máis títulos, por exemplo, a outro gandeiro socio que se xubile.

A capacidade de produción de cada granxa está ligada á súa participación social na empresa, é dicir, en función dos títulos que posúe cada socio, así pode entregar un número de litros de leite

Todos os nosos gandeiros están na provincia de Zamora e dicimos con orgullo que unha das cousas máis importantes e que inflúe directamente na calidade do noso leite e na calidade dos nosos produtos é que todos os gandeiros se atopan a menos de 50 km do noso centro produtivo, da nosa fábrica.

Iso ten unha vantaxe moi importante, que é a frescura do leite. Recollémolo na granxa e no mesmo día ese leite pode ser envasado. É dicir, intentamos procesar o leite, desde o momento do muxido, en menos dun día e iso fai que o produto non perda condicións, manteña todas as súas propiedades organolépticas e chegue ao consumidor coa calidade óptima.

– Desde o ano 2021 contades cunha nova fábrica. Cal é a vosa capacidade produtiva na actualidade?
– Historicamente recibiamos o leite dos nosos gandeiros e fabricabamos na nosa fábrica de sempre en Zamora, pero no ano 2018, polo crecemento da compañía e por intentar adaptarnos ás circunstancias e demandas do mercado, a través dunha Xunta Xeral sométese a votación, con máis do 90% dos socios a favor, o traslado da planta ao Polígono Industrial Los Pinares, en Coreses, onde nos atopamos actualmente.

Actualmente estamos recollendo aproximadamente cada día 150.000 litros de leite de vaca, que é unha produción xeralmente bastante lineal durante todo o ano, e entre 6.000 e 14.000 litros diarios de leite de ovella, que é a produción que podemos chegar a ter na primavera.

– A partir desa materia prima, que produtos elaborades?
– Envasamos distintas gamas de leite, como poden ser as clásicas enteira, semidesnatada e desnatada, leites con calcio, sen lactosa, enriquecidas en proteínas. Elaboramos tamén nata, facemos callada con leite de ovella, que é un produto gourmet, ao igual que o leite de ovella, que tamén é un produto moi especial para nós. É un produto moi demandado e polo que se interesa moito o cliente de exportación. Ademais, temos o noso Gazacao, que é un batido de leite con chocolate.

Fabricamos en varios formatos, desde o litro tradicional, nun formato slim máis moderno, co que entramos na fábrica nova, aos minis de 200 ml., que é sobre todo un produto moi demandado para os nenos e a xente máis nova.

– En canto á diversificación, valorades entrar no sector dos queixos ou ampliar a gama de produtos fermentados?
– Transformamos o 100% da produción de leite que temos e non contamos con excedentes, porque priorizamos a calidade do produto antes que fabricar unha cantidade enorme de litros. Non temos problemas de venda nin de subministro, mantemos un equilibrio en ambos campos.

De cara ao futuro si que loxicamente o desenvolvemento da compañía pasa polo desenvolvemento de novos produtos pero nestes momentos preferimos centrarnos na apertura de novos mercados cos nosos produtos actuais.

– Onde estarían eses novos mercados?
– Somos a marca de referencia en Castela e León. O noso foco e os nosos esforzos están centrados a nivel rexional e formamos parte do selo de calidade Tierra de Sabor, pero vendemos tamén fóra de Castela e León. Somos unha marca moi centrada no ámbito rexional, porque ese foi o xerme da compañía, é a nosa idiosincrasia e queremos priorizar a calidade, pero si que vendemos fóra.

Estamos introducíndonos no mercado de EEUU co noso leite de ovella

Ademais, algúns produtos como pode ser a nata tamén a exportamos, neste caso a países asiáticos, a China principalmente, igual que facemos co leite de ovella a algún país europeo ou mesmo a EEUU, onde estamos introducíndonos no mercado.

– Nas últimas semanas asistimos a manifestacións de agricultores e gandeiros en contra do tratado entre a UE e Mercosur. Como cres que pode afectar ao sector?
– Evidentemente é un problema e unha preocupación. O sector agroganadeiro quizais ata agora non fose suficientemente recoñecido e o elo máis exposto.

Nós pretendemos darlle o máximo valor ás nosas explotacións e por iso procuramos pagar un prezo máis alto que o que hai no mercado, para evitar dalgunha maneira que caiamos na desesperanza.

Para protexernos das importacións, o que nos corresponde a nós é dar valor ao noso

Como vexo eu este tipo de tratados? Pois evidentemente mal, pero aí entran en xogo unha serie de cuestións políticas nas que nós non podemos influír en nada, máis que cunha diferenciación dos nosos produtos e dando valor ás nosas granxas como unha forma de protexernos contra as importacións.

Eu creo que entrada de produto en condicións desfavorables para os nosos agricultores e gandeiros imos ter tarde ou cedo, se non é agora con este tratado de Mercosur será outro.

– Como ves a evolución do mercado de produtos lácteos nos próximos anos? Que produtos cres que van destacar?
– O mercado do leite agora está estabilizado, pero viña cunha tendencia á baixa nos últimos anos. Evidentemente os leites clásicos van seguir, pero si vexo ao consumidor tendente cara a outro tipo de produtos. Sobre todo a xente nova, camiña cara a produtos funcionais, como poden ser os enriquecidos con calcio ou proteína.

Tamén cara aos produtos fermentados, que son produtos frescos, suaves. Quizais as tendencias estean cambiando, pero nós imos buscando maneiras de ir adaptándonos e de como atender esa demanda do consumidor.

Creo que hai un gran futuro nos leites enriquecidos; vexo aí un mercado en crecemento

Eu creo que os queixos son un produto que sempre tivo unha gran aceptación e que a vai seguir tendo e penso que a tendencia no consumo vai seguir sendo á alza. Pero a sociedade cambia e quizais o consumidor busque o mesmo que noutros ámbitos: produtos máis frescos, máis lixeiros e de consumo do día a día. E no ámbito lácteo, eu creo que por aí é por onde debemos adaptarnos as compañías.

– Sodes unha marca moi recoñecida en Castela e León, demostrando que é posible competir coa marca branca.
– Gaza é moi particular nese sentido, porque vimos desde o ano 1966 priorizando aos nosos gandeiros e que o produto que obtemos desas granxas sexa un produto de calidade e iso xerou no consumidor unha imaxe de confianza e de compañía seria e normalmente cando o consumidor valora esas características no teu produto adoita ser moi fiel.

Nós atopámonos seguros do produto que facemos, grazas ao esforzo que realizamos durante moitos anos, porque nos atopamos investindo constantemente en instalacións e mellora de produto e as nosas granxas tamén están mellorando constantemente e iso o consumidor valórao. Estamos contentos de ter unha clientela fiel e que valora e aprecia a calidade das nosas explotacións e do noso produto.

O consumidor de Leche Gaza é moi fiel e valora o esforzo que levamos realizando durante moitos anos en calidade e mellora de produto

A marca branca gañou moita cota e é un mercado que aperta moito pero Leche Gaza ten outro valor. Por iso vemos con optimismo o futuro e seguimos afianzando a relación cos nosos consumidores. Somos unha compañía que inviste moito de cara á sociedade.

Isto vén de moitos anos atrás, porque entendemos que como empresa debemos devolver algo do que o consumidor nos dá e colaboramos con moitas asociacións benéficas, con moitos patrocinios deportivos, coa cabalgata de Nadal, etc. A cidade e a provincia de Zamora entenden Gaza como súa.

– Recollédes leite ecolóxico?
– Nós non temos leite ecolóxico e de momento a idea non é traballalo. Creo que a nivel volume, é un mercado moi limitado. É un mercado moi especial porque a xente que consume produtos ecolóxicos está moi convencida do que fai e é moi fiel a eses produtos, pero creo que é un mercado que non vai ir á alza.