“En canto pare de chover, é urxente entrar a vendimar, pero non hai xente”

A vendima máis temperá da historia en Galicia vive estes días un parón obrigado pola climatoloxía. Pero en canto pare de chover faise urxente entrar aos viñedos a apañar rapidamente os racimos que están maduros para evitar que a humidade e a calor pudra eses acios e poida prexudicar a calidade do viño que se faga con eles despois nas adegas.

“Dan auga até o sábado, pero o sábado, en canto escampe, é urxente vendimar para evitar que poida haber botrite. Precísase un gran número de persoas en pouco tempo e non se dá atopado. A falta de xente para traballar é unha dor de cabeza engadida. O máis problemático é que en vez de facelo en 5 días lévache 8. Se a climatoloxía acompaña non hai problema, pero se non si que o é”, explica David Álvarez Vázquez, responsable do sector do viño do SLG.

A falta de xente para traballar é unha dor de cabeza engadida para a vendima

David é viticultor e pequeno adegueiro que comercializa unha parte da produción baixo a marca O son do Cabe. Traballa 4 hectáreas en Pantón, nas parroquias de Santiago de Cangas, Acedre e Frontón, na Ribeira do río Cabe, no centro da Ribeira Sacra, onde a recollida da uva é manual, ao igual que noutras denominacións de orixe galegas.

En canto pare de chover, é urxente entrar a vendimar e iso supón unha alta demanda de xente en pouco tempo

“Aquí na Ribeira Sacra, no Ribeiro ou en Rías Baixas é case todo manual. Cortar racimos sábeo facer calquera, non é complicado, pero si cansado, e a xente non quere traballar”, asegura. “Non hai man de obra porque non hai xente en xeral no rural. E as persoas que andaban ao xornal esporadicamente agora non saen porque teñen unha paga”, razoa.

Subsidios

A demanda de man de obra para un traballo tan estacional coma o da vendima aumenta na medida na que a axuda familiar diminúe. “Eu teño bastante axuda familiar, é o que me salva”, valora David.

A demanda de man de obra para un traballo tan estacional coma o da vendima aumenta na medida na que a axuda familiar diminúe  

Pero as familias van a menos. “Eu lembro que nas vendimas nos xuntabamos 15 ou 20 persoas para axudar. Pero agora moita desa xente é maior e dependes moito máis de empregados contratados. E aí estás vendido, porque non hai xente e a pouca que hai non quere traballar na vendima, que son 15-20 días. Non é coma antes, que tiñas aos estudantes ou alguén parado que che viña botar unha man. Pero hoxe a xente que está cobrando unha axuda non che vén porque ao contratalos perden a paga e ou ben están cobrando o paro, o Risga ou o ingreso mínimo vital”, razoa.

Dificultades orográficas

En zonas como a Ribeira Sacra as dificultades para atopar persoal acrecéntanse polo despoboamento e a orografía complicada. “Para vendimar aínda podes atopar pero para carretar si que non atopas. Os carretos aquí é o máis complicado. Hai viñas que tes que ir 100 metros coas caixas. Hai outras que teñen o escalestric (sistema de carrís para subir as caixas polas ladeiras) pero outras non”, recoñece.

Para vendimar aínda podes atopar xente, pero para carretar si que non atopas

David ten case todo mencía. “Empecei fai dous anos a facer viño, pero aínda vendo o 80% da miña produción de uva a varias adegas da Denominación de Orixe porque prefiro ir abrindo mercado pouco a pouco para o meu viño”, conta.

Redución de marxes

Cos prezos de venda da uva estancados e a suba dos xornais e o custo da man de obra, ás marxes para os viticultores achícanse. “Eu vendo a varias adegas da DO. O godello está entre 1,6 e 2 euros o quilo, a mencía entre 1,2 e 1,4 euros e a garnacha entre 0,8 e 1 euro”, detalla.

O custo por vendimar sitúase entre 15 e 20 céntimos por quilo

En canto aos soldos que se pagan por traballos en vendima na zona, varía entre 60 e 80 euros por día por cortar racimos e entre 80 e 140 por carretar. A xornada de traballo sería de 8 horas. As cuadrillas que traballan por quilo cobran entre 10 e 20 céntimos por quilo apañado. “Sumados todos os gastos para o empregador de contratos, seguridade social e demais, o custo por vendimar sitúase entre os 15 e os 20 céntimos por quilo”, calcula David. 

Mecanización

A falta de dispoñibilidade de man de obra está impulsando a mecanización dos viñedos naqueles lugares onde é posible. As novas plantacións que se están a facer en zonas como Monterrei, por exemplo, están xa planificadas para a recollida mecanizada.

Pero aínda que poida paliar en parte o problema, tampouco o resolve de todo. “Na Mancha teñen mecanización, pero mesmo así teñen problemas para atopar condutores para as colleitadoras”, describe David.

O problema témolo máis os viticultores pequenos ou medianos; a min por dous días non me vén ninguén

Con todo, as adegas grandes teñen máis alternativas que os pequenos viticultores. “As bodegas non dan atopado tampouco porque a cousa está complicada para todos e as cuadrillas andan moi buscadas. A maioría son cuadrillas que veñen de fóra. Pero o problema témolo máis os viticultores pequenos ou medianos. Eu estou en 4 hectáreas e a min por 2 días non me vén ninguén”, asegura.