Ecogranxa Teijeiro e Finca A Rega: Emprendemento para modernizar e profesionalizar a cría de porco celta

Finca A Rega

Adrián Sixto e o seu irmán levan 15 anos criando porcos celtas na finca A Rega, do concello lugués de Alfoz. Neste tempo non deixaron de aumentar tanto a cabana de animais como os produtos elaborados coa súa carne e emprenderon diferentes proxectos comerciais. Agora están a ampliar mercados mediante a súa marca Embutidos Hermelino. A fábrica de embutidos e salgaduras téñena no polígono industrial de Mondoñedo, onde tamén contan cun posto de venda.

Actualmente dispoñen de 15 femias reprodutoras e un macho. O resto da cabana confórmano arredor de 90 animais de cebo e uns 55 leitóns. “Chega con ter un macho porque facemos ciclos de partos de tres en tres. É decir, agrupamos os partos de xeito que paran tres porcas de cada vez. Así garantimos o fluxo de crías durante todo o ano e sempre temos produto e cebo”, explica Adrián, que recorre aos técnicos da Asociación de Criadores de Porco Celta (Asoporcel) para todo o relativo a cría e manexo.

Organizamos os partos para que as porcas paran de tres en tres e ter fluxo de cría todo o ano. E completamos a alimentación con remolacha (Adrián Sixto, Embutidos Hermelino)

Para a cría do rabaño dispoñen de 7 hectáreas todas xuntas nas que hai pasto, castiñeiros e carballos. A alimentación complétase con aportacións puntuais de cereal e de remolacha que mercan en Valladolid. “A remolacha é moi dixestible e sae a bon prezo. Nós mercamos todos os anos arredor de 28 toneladas. Eso reduce o custo da alimentación e dálle matices diferenciados á carne”

A maiores do espazo ao aire libre, construíron unha nave duns 350 m² para poder desenvolver máis eficazmente o cebo e os coidados posteriores ao parto. Unha edificación que se fai imprescindible para cumprir co obxectivo de ir aumentando a produción todos os anos.

Dentro da gama de porco celta, o chourizo é o produto que máis comercializan en Embutidos Hermelino. “Ademais do chourizo, facemos salchichón e lomo. E curamos algúns xamóns. Para o inverno tamén aumentamos a produción de cachucha, panceta, soá ou costela salgados. E estamos a ter moita demanda da nosa hamburguesa. De feito, a hamburguesa é a segunda produción por volume”

O xamón ofértano en momentos en que decae a demanda de chourizo e salchichón. “O xamón de porco celta, aínda sendo de altísima calidade, non é de momento todo o coñecido que debera e non hai suficiente demanda. Eso non sucede cos embutidos, de xeito que unha parte dos xamóns destinámola e chourizo e a outra curámola”

Adrián explica que dispoñen de dous puntos de venda directa dos seus produtos, a carnicería familiar no concello do Valadouro e unha tenda na fábrica de Mondoñedo. “Polo de agora abranguemos só mercado nacional, principalmente Galicia. E algo no occidente asturiano. Mandamos, ademais, algúns embutidos para zonas de España onde hai comunidades galegas”, explica Sixto.

Os puntos de venda directa son importantes pero tamén o é a rede de distribución propia coa que reparten por toda Galicia. “Tendas pequenas, establecementos gourmet, carnicerías e mesmo restaurantes son compradores dos nosos produtos. Levámoslles o produto aproveitando que tamén distribuímos outros tipos de carne cos que traballamos”

Afumamos con leña de carballo e só empregamos sal, allo e pementón. Os aditivos artificiais desvirtuarían os métodos de cría

A apertura da nave no polígono de Mondoñedo debeuse á necesidade de aumentar a capacidade de sacrificios anuais. “Dende que abrimos a nova instalación, no mes de xuño, conseguimos duplicar o número de sacrificios e, por tanto, de carne no mercado”

Malia ir a producións de cada vez máis volume con porco celta, Embutidos Hermelino marca unha diferencia clara coa industria convencional. “Nós empregamos o mellor pementón que ofrece o mercado e allo sempre cultivado de forma natural. E non traballamos nin con conservantes nin con colorantes. Ademais, afumamos con leña de carballo e deixamos curar os embutidos un mínimo de 21 días”

Sixto non desbota entrar a medio ou longo prazo nas grandes cadeas de distribución, se ben non é unha prioridade. “Neste sector nunca sabes o que vai pasar. Por eso non desbotamos esa posibilidade. Pero, se se dá, será sempre mantendo os nosos métodos de elaboración e criterios de calidade”

Ecogranxa Teijeiro

Carlos Teijeiro deixou o seu traballo como informático na cidade para regresar á comarca de Sarria e criar porco celta. Aproveitou os coñecementos e experiencia da súa familia, que conta cunha empresa cárnica, e puxo en marcha -co asesoramento técnico de Asoporcel- a Ecogranxa Teijeiro, en Eirexalba (O Incio).

Na explotación contan a día de hoxe con 25 porcas parideiras pero agardan chegar en breve a 32. Agora mesmo sacan ao mercado un 60 leitóns ao mes e esperan que sexan 80 en pouco tempo. Sumando os porcos para ceba, o rabaño consta de arredor de 300 cabezas. Un traballo de consolidación supervisado polo persoal técnico de Asoporcel.

A Ecogranxa Teijeiro conta cunha nave para mesturar a tradicional crianza ao aire libre cun espazo de partos e refuxio. “O proxecto foi evolucionando e con el o uso dos terreos e da nave. Dispoñemos de 22 hectáreas propias e temos a posibilidade de acceder a parcelas comunais. Os veciños de Eirexalba sempre nos ofreceron total colaboración”

Tentamos facer un uso combinado racional das naves e do monte. Que cada espazo se aproveite no momento e circunstancia exactos (Carlos Teijeiro, Ecogranxa Teijeiro)

O manexo combinado de instalacións e espazos abertos require de axustes continuos. “Agora tentamos que os animais de cebo estean lonxe dos refuxios no verán e que as nais parideiras estean ao aire libre e non só en patios controlados. O obxectivo é que se aproveite todo o terreo -tanto para comer, refrescarse e durmir- e que a nave quede para os procesos nos que é máis acaida como refuxio en inverno, partos…”

E é que un dos principios da ecogranxa é que os animais se movan o máximo posible. “Dese xeito conseguimos unha carne com mellor infiltración de graxa, o famoso marmoreado. E, permitindo que as nais lactantes saian dos patios controlados, aumentamos a aportación de minerais e ferro. Eso conségueno da terra”

A alimentación dos porcos consiste esencialmente en castañas, landras, pastos e cogomelos, que se complementan con aportes puntuais de cereal. E sempre coa vista posta en obter a medio prazo o certificado ecolóxico para algunhas das liñas de produto da cárnica familiar.

Agora o mercado da empresa abrangue Galicia e o resto de España e diferentes países de Europa. O seu seguinte reto é saír fora do continente europeo. “Temos abertas diferentes liñas e esperamos que fructifiquen en breve para poder saír de Europa”

Dado que a empresa ten diferentes liñas de produto, os mercados tamén son diferentes. “Temos elaboracións máis centradas na hostalería, outras na restauración e nas tendas gourmet. Onde non temos pensado introducirnos é na gran distribución. Non é o noso segmento no eido do porco celta nin tampouco nas outras carnes que traballamos”

Malia o volume de produción e as características das instalacións, Teijeiro rexeita o emprego da palabra “industrial”. Porque, asegura, seguen atando os embutidos de xeito manual -coa man de obra que conleva- e non empregan ningún aditivo artificial nas elaboracións. Nin sequera no salchichón ou nas hamburguesas e, aínda así, conseguen caducidades de ata 9 meses.

Por moito que aumentemos a produción, nunca seremos unha industria. Porque nin a cría, nin a elaboración nin o mercado atenden a ese concepto

“Empregamos as tripas naturais e só elaboramos con allo, pementón e sal. Tentamos así recuperar o bouquet dos embutidos dos anos 60, cando a nosa familia comezou a traballar no sector. Uns aromas e sabores que tenden a desaparecer pero que teñen un enorme valor. O emprego de aditivos industriais fai desaparecer eses matices, o cal iría en contra do noso traballo e os nosos principios”

Outra característica da ecogranxa é que se trata dunha das poucas explotacións de porcino en toda España que ofrece a posibilidade de realizar visitas turísticas. Calquera persoa interesada pode concertar unha cita para coñecer o funcionamento e os terreos e instalacións e mesmo unha sala para a cata dos produtos propios e doutros da bisbarra.