Demandan que a Comisión Europea e a Xunta tomen medidas ante os estragos no agro das ondas de calor

Nos últimos tres meses, varios territorios europeos experimentaron tres ondas de calor sen precedentes pola súa temperá aparición e polas marcas de temperatura rexistrados. Estas condicións afectan gravemente ás persoas agricultoras, aos animais e aos cultivos. Dende o Sindicato Labrego Galego-Comisións Labregas (SLG-CCLL) e a Coordinadora Europea Vía Campesina (ECVC) solicitan que o Consello AGRIPESCA, na súa reunión deste luns, 13 de xullo, inclúa na súa axenda a adopción de medidas para abordar esta situación, que previsiblemente se agravará nos próximos anos. Os informes de campo recompilados pola ECVC reflicten unha situación preocupante. “O impacto psicolóxico e económico destas ondas de calor é significativo. Moitas persoas agricultoras ven comprometido ou perdido o traballo de todo un ano”, advirten.

Estes son algúns exemplos que aportan dende o Sindicato Labrego Galego-Comisións Labregas (SLG-CCLL) e a Coordinadora Europea Vía Campesina (ECVC):

• As froitas pequenas sécanse no campo, do mesmo xeito que as árbores novas, mesmo con acolchado e rega.

• Os cultivos extensivos sen rega a miúdo non alcanzan a maduración dos grans e as plantas quéimanse no campo.

• En horticultura, as hortalizas de inverno non sobreviven e as de verán deteñen o seu crecemento.

• A tensión animal é evidente, cunha alta mortalidade, especialmente en aves de curral. É difícil fornecer auga fresca, aumentan as enfermidades, a xestión de pastos complícase e os rendementos de leite e ovos son moi baixos.

• Numerosos incendios xa devastan grandes extensións de territorio.

• A isto súmanse as dificultades do persoal, a pesar de os axustes nos horarios laborais, e a maior presión sobre as labregas e os labregos, quen debe compensar a redución das horas de traballo. Ademais, as vendas diminúen debido ao peche de mercados ao aire libre ou á menor afluencia de público.

ECVC e SLG esixen a implementación de medidas concretas a curto prazo para garantir a supervivencia das granxas:

− Activar a reserva para crise de Europa para apoiar a quen perdeu gran parte dos seus ingresos, especialmente nas granxas máis pequenas.

ECVC e SLG solicitan reformas substanciais nas políticas europeas e a implementación de medidas a longo prazo para facilitar a adaptación ao cambio climático e a súa mitigación:

− Unha PAC que apoie a transición cara a un modelo social resiliente e agroecolóxico, xunto cunha xestión sostíbel do territorio e dos recursos naturais para afrontar os retos do cambio climático e da produción alimentaria.

− Unha PAC que facilite o acceso dos mozos a modelos agroecolóxicos, mediante a regulación dos mercados, a produción e os prezos que cubran os custos de produción.

− Redeseñar a distribución de axudas, establecendo un tope de 60 000 euros por persoa labrega activa aplicando medidas de degresividade e priorizando as granxas máis pequenas, as primeiras hectáreas e os primeiros animais.

− Priorizar as medidas ambientais e apoiar as granxas que xa operan de forma responsábel.

− Desenvolver unha estratexia gandeira que promova a gandería extensiva, as razas rústicas e o sacrificio local, fundamentais para previr incendios e xestionar de xeito sostíbel as terras, as montañas e os bosques.

− Implementar sistemas de seguros públicos eficaces, dado que os seguros privados non cobren a moitos pequenos produtores.

Morgan Ody, membro do comité de coordinación de ECVC, sinala: “Os líderes da Unión Europea decidiron dar por terminados o Pacto Verde e a Estratexia “Da Granxa á Mesa”, a pesar de que os seus obxectivos debían alcanzarse en 2030. Estas decisións son irresponsábeis, xa que a crise climática ameaza a subministración de alimentos. Non podemos permitirnos abandonar os obxectivos dunha redución drástica das emisións de gases de efecto invernadoiro”.

O caso galego

Dende o Sindicato Labrego Galego volven pedir, unha vez máis, a convocatoria dunha Mesa do Cambio Climático. “É hora de que a Consellería do Medio Rural actúe. Amosamos a nosa preocupación polo avance dos incendios que se están producindo no noso territorio, e que teñen que ver, tamén, cos cambios na condición do clima. Vimos de asistir a altas temperaturas que non son habituais no noso territorio. Outra das cuestións que debemos destacar é o avance das especies pirófilas e o abandono da agricultura, o que fai que, de xeito moi frecuente, haxa incendios cada vez máis perigosos. Ademais, en Galiza, as labregas e os labregos non teñen suficiente alimento para alimentar aos seus animais, unha das consecuencias do período da seca que estamos a vivir”, advirten dende o SLG.

Ademáis, lembran que “nas nosas granxas apareceron enfermidades que antes non eran habituais e que se asocian á presenza de insectos, tamén derivados do cambio no clima, como pode ser a Dermatose Nodular Contaxiosa, a Lingua Azul, a Enfermidade Hemorráxica Epizoótica; ou a chegada de pragas, como é o caso do Verme Soldado que afecta o millo e que está a ter unha gran incidencia nas colleitas”.

“Debemos continuar coa axenda do Pacto Verde e fomentar unha transición agroecolóxica como unha das formas máis importantes de resiliencia e non abandonar os obxectivos climáticos pero, en particular, que se establezan grupos de traballo en cada territorio específicos asociados de boa gana prácticas para facer que a agricultura e a gandería sexan máis resilientes e para afrontar estes retos que nos afectan”, asevera Isabel Vilalba Seivane, labrega e Secretaria de Relacións externas, organizacións e movementos sociais do Sindicato Labrego Galego.