Carmen Lence: “A nosa entrada no segmento do queixo podería vir da man dunha adquisición”

Carmen Lence leva 6 anos á fronte de Leite Río, nos que tivo que facer fronte a situacións difíciles, como a fuxida inicial de granxas cara a Inleit, a pandemia da covid-19, a folga do transporte, ou o incremento de custos a consecuencia da guerra de Ucraína.

Pero nese contexto de inestabilidade, a empresa lucense soubo aproveitar o vento a favor da marca branca e o desabastecemento de leite nos lineais vivido en 2022 para posicionarse como unha envasadora imprescindible para algunhas das principais cadeas de distribución en España.

Cunha produción de leite contida no campo e prezos da materia prima á alza, Leite Río aposta pola diversificación e valora entrar no segmento do queixo e dos produtos de maior valor engadido. Carmen Lence xustifica tamén as actuais diferenzas de prezo entre granxas grandes e pequenas.

– O Grupo Lence mantivo un importante crecemento nos últimos 5 anos que quere continuar nos próximos exercicios. En base a que produtos? Cal é a estratexia?
– Somos moi conscientes de que a vantaxe competitiva desta empresa é a nosa capacidade de producir marca de distribución de moi boa calidade a un prezo competitivo e cun excelente servizo ao cliente. Levamos moito tempo facendo marca branca e sabemos como facelo. Unha parte do noso crecemento virá de seguir medrando coa marca de distribución.

Ao mesmo tempo, cremos no valor que achegan as marcas de fabricante e, en particular, no valor que achegan as nosas marcas Leyma e Río. Leyma é unha marca rexional que vai apostar por sacar produtos innovadores baseados na tradición galega. Mentres que Río vai seguir apostando pola gama de leite funcional OptiMilk, baseada en leite ultrafiltrada para maior achega de proteínas e calcio do propio leite, sen engadidos.
Tamén consideramos crecer de forma inorgánica con produtos que completen o noso portafolio.

– O consumidor cada vez ten unha maior preocupación pola súa alimentación e saúde. Que peso considera que terán os produtos lácteos funcionais nos próximos anos?
– Moitísimo, e por iso apostamos por ese camiño. Segundo un informe de Euromonitor International (2024), o mercado global de alimentos funcionais medra a un ritmo anual do 7%, e os produtos lácteos están entre as categorías máis dinámicas, especialmente aqueles con beneficios engadidos como alto contido en proteínas, sen lactosa, enriquecidos con probióticos ou vitamina D. O informe destaca que o 62% dos consumidores europeos buscan activamente produtos que fortalezcan o seu sistema inmunolóxico, e o 57% asocia os lácteos funcionais cunha dieta equilibrada e un estilo de vida activo.

O mercado global de alimentos funcionais medra a un ritmo anual do 7% e Río vai seguir apostando pola gama de leite funcional OptiMilk

Neste contexto, os lácteos funcionais consolídanse como unha categoría estratéxica para a industria alimentaria, especialmente cando están aliñados con outras tendencias de consumo: clean label, conveniencia e sustentabilidade. Para marcas con capacidade industrial e de innovación, como as nosas, isto representa unha oportunidade clara de crecemento e diferenciación.

– A marca branca gaña peso e Leite Río soubo aproveitalo, sobre todo despois do momento de escaseza de leite nos lineais dos supermercados vivido no ano 2022, pero cales son os riscos de destinar máis do 50% do leite recollido a marcas de distribución?
– Eu máis ben preocuparíame de cales son os riscos de non facelo. Destinar máis do 50% do leite recollido a marcas de distribución en España ten sentido desde o punto de vista de adaptación ao mercado: a realidade é que a MDD aglutina xa preto do 60% das vendas de leite en volume, e as marcas de fabricante perderon arredor dun 20% de cota nos últimos anos, retrocedendo desde máis do 55% en 2019 ata apenas superar o 40% en 2023. A preferencia pola MDD explícase non só polo prezo senón tamén por unha percepción de calidade equiparable dos consumidores españois segundo estudos recentes. Nese contexto, participar fortemente en MDD é practicamente unha esixencia competitiva.

A marca de distribución aglutina xa preto do 60% das vendas de leite en España; apostar por esa liña é adaptación ao mercado

Con todo, unha aposta exclusiva ou excesiva pola marca branca non é o que queremos, porque nós estamos aquí para algo máis que para vender leite. Tamén nos importa o compromiso co rural, a soberanía alimentaria, a igualdade de xénero, a innovación e o crecemento con impacto. Manter a marca propia é esencial para expresar quen somos e que é importante para nós. Polo tanto, aínda que responder á demanda crecente de MDD é necesario, conservar unha marca de fabricante sólida é fundamental para ter un impacto positivo e crecer con propósito.

– Cal é o peso das principais cadeas no sector lácteo actual? Pregúntollo porque por parte dos gandeiros sempre se dixo que mandaban as industrias, pero realmente isto é así a día de hoxe?
– Un estudo da Universidade de Santiago de Compostela, liderado polos profesores Sineiro e Santiso, subliña o papel crecente que teñen as grandes cadeas de distribución na formación do prezo do leite en orixe. A súa capacidade de influencia intensificouse nos últimos anos grazas ao dominio da marca de distribuidor (MDD) no lineal: por exemplo, a cadea líder en España concentra aproximadamente un 30% das vendas de leite UHT baixo a súa propia marca. Esta concentración outorga aos distribuidores unha posición negociadora moi forte fronte á industria transformadora.

De feito, producíronse denuncias por parte de organizacións de gandeiros e consumidores, que alertaban de posibles prácticas de concertación de prezos entre as grandes cadeas, especialmente durante o período inflacionista tras a invasión de Ucraína. Porén, a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) descartou esas denuncias, ao non atopar indicios suficientes para abrir un expediente sancionador. Aínda así, o ditame da CNMC non nega a concentración de poder de negociación na distribución, pero isto, por si só, non constitúe unha práctica sancionable.

– O consumo de leite baixa e o de queixos medra. Algunhas empresas competencia directa do Grupo Lence, como por exemplo CAPSA, están posicionándose no sector dos queixos. Leyma hai anos tamén producía queixos e ségueos mantendo, aínda que sexa de maneira testemuñal, na súa carteira de produtos. Teñen algún plan para reflotar este mercado?
– Somos moi conscientes desta evolución do mercado e témola en conta nas nosas decisións estratéxicas. Unha das vías de crecemento que estamos explorando activamente é a diversificación do portafolio a través de adquisicións. Avaliamos operacións que non só nos permitan ampliar gama de produtos, senón tamén reforzar a nosa posición en categorías en expansión, como a do queixo. A nosa entrada neste segmento podería vir da man dunha adquisición que aporte capacidades industriais, coñecemento do mercado e sinerxías loxísticas e comerciais coas nosas operacións actuais.

– A que nivel de produción están a traballar as tres factorías do Grupo Lence neste momento? Teñen capacidade para aumentar a produción nelas?
– Actualmente, as nosas tres factorías non están a traballar aínda ao 100% da súa capacidade, e iso é algo que forma parte do noso plan de crecemento. Para poder aproveitar todo o seu potencial precisamos realizar certas melloras técnicas e operativas, e precisamente aí se enfoca parte do investimento dos 20 millóns de euros que temos previsto.

– A que se van destinar eses 20 millóns?
– Unha parte deste investimento irá destinada á modernización das plantas existentes, mellorando eficiencia, sustentabilidade e capacidade produtiva. Outra parte importante dedicarase á adquisición de novas envasadoras para poder ofrecer formatos e produtos variados e adaptarnos mellor ás demandas do mercado. Este investimento non só busca medrar en volume, senón tamén en valor engadido, reforzando a nosa posición e preparándonos para competir con máis forza nun mercado cada vez máis esixente.